Matterhorn

Op Witte Donderdag 2013 konden we kijken naar de derde versie van the Passion, het lijdensverhaal gebracht in de vorm van moderne Nederlandse liedjes, waarbij – voor zover ik heb gekeken-  het lijdensverhaalscenario stevig werd aangehouden. Op de een of andere manier ben ik afgehaakt, omdat het er voor mij wel allemaal dik bovenop lag.  Maar smaken verschillen nu eenmaal.

Matterhorn

Aangenaam verrast werd ik door het kijken naar de telefilm Matterhorn, die enkele dagen later werd uitgezonden. Ton Kars speelt daarin de weduwnaar Fred, die zijn vrouw verloren heeft en geen contact meer heeft met zijn zoon. Hij vindt zekerheid in afgemeten tijden en het kerkelijk leven. Dan ontmoet hij een niet met name genoemde zwerver, gespeeld door René van ’t Hof, die hij geld geeft. De volgende dag komt hij terug en Fred is er boos op, maar neemt hem mee naar binnen en geeft hem te eten.

Aan het eind van de film was ik erg van overtuigd dat in deze film, waarin God en Jezus amper ter sprake kwamen, de essentie van het christendom haarscherp getoond werd. Beter en ontroerender dan in The Passion.

Ik vertel hier het verhaal na met mijn duiding erbij.

Waarschuwing

Wie de film zelf nog wil zien en zich wil laten verrassen, moet niet verder lezen, maar dat later maar eens doen.

Erbarme dich

Verschillende keren is de tekst uit de Matthaüspassion te horen:

Erbarme dich, Mein Gott, Um meiner Zähren willen Schaue hier,
Herz und Auge weint vor dir Bitterlich. 

Heb medelijden, Mijn God, Omwille van mijn tranen. Zie toch,
Hart en ogen wenen Bitter om U

Geen dogmatische God, maar een God die zelfs Petrus die Jezus drie keer verloochend heeft, nog een nieuwe kans geeft. Een geheel ander godsbeeld dan de traditionele strenggelovigen erop na houden.

Mattheus 25

Als hij met de zwerver de kerk binnengaat, leest de dominee op dat moment de zeven werken van barmhartigheid uit Mattheus 25 voor.

31Wanneer de Mensenzoon komt, omstraald door luister en in gezelschap van alle engelen, zal hij plaatsnemen op zijn glorierijke troon. 32Dan zullen alle volken voor hem worden samengebracht en zal hij de mensen van elkaar scheiden zoals een herder de schapen van de bokken scheidt; 33de schapen zal hij rechts van zich plaatsen, de bokken links. 34Dan zal de koning tegen de groep rechts van zich zeggen: “Jullie zijn door mijn Vader gezegend, kom en neem deel aan het koninkrijk dat al sinds de grondvesting van de wereld voor jullie bestemd is. 35Want ik had honger en jullie gaven mij te eten, ik had dorst en jullie gaven mij te drinken. Ik was een vreemdeling, en jullie namen mij op, 36ik was naakt, en jullie kleedden mij. Ik was ziek en jullie bezochten mij, ik zat gevangen en jullie kwamen naar mij toe.” 37Dan zullen de rechtvaardigen hem antwoorden: “Heer, wanneer hebben wij u hongerig gezien en te eten gegeven, of dorstig en u te drinken gegeven? 38Wanneer hebben wij u als vreemdeling gezien en opgenomen, u naakt gezien en gekleed? 39Wanneer hebben wij gezien dat u ziek was of in de gevangenis zat en zijn we naar u toe gekomen?” 40En de koning zal hun antwoorden: “Ik verzeker jullie: alles wat jullie gedaan hebben voor een van de onaanzienlijksten van mijn broeders of zusters, dat hebben jullie voor mij gedaan.”

Opmerkelijk is steeds weer dat deze tekst wel gehoord wordt, maar nauwelijks uitgevoerd wordt. Als Fred met de zwerver binnenkomt, worden zij met argwaan bekeken, want vreemd en anders zijn is dodelijk in zo’n kring, hoewel het christelijk zou moeten heten.

Barmhartige Samaritaan

Hetzelfde zien we later als Fred met de zwerver van boodschappen terugkomt en hij door de ouderling, gespeeld door Porgy Fransen een snerende opmerking over de barmhartige Samaritaan toegesist krijgt.  ‘De barmhartige Samaritaan’ is ineens geen icoon meer voor diep beleef christendom, maar is ineens een scheldwoord geworden. Meteen zit er ook een insinuatie bij dat twee mannen die in een huis wonen, waarschijnlijk wel homo’s zullen zijn.

Verhaal

Fred maakte al lang plannen om naar de Matterhorn te gaan, omdat hij daar zijn vrouw ten huwelijk heeft gevraagd en hij die tijd nog eens terug wil halen, ook al is ze al weer enige tijd dood. Hij maakt een afspraak bij een mevrouw in een reiswinkel, maar vlucht weg als het allemaal te dichtbij komt.  Hij onderneemt ’s avonds een autorit naar de stad, waar hij even een dans- of nichtentent binnengaat en even later weer schielijk wegvlucht. Hij ontmoet de reisbureaumevrouw opnieuw en zij blijkt de echtgenote van de zwerver te zijn. De man heeft een ernstig auto-ongeluk gehad en is daardoor geestelijk compleet in de war geraakt. Ze is hem ook voortdurend kwijt omdat hij er steeds vandoor gaat. Ze accepteert dat haar man bij Fred onderdak krijgt, want daar vlucht hij niet weg.

Zoon

“We gaan trouwen,” zegt de zwerver tegen de ouderling en hij krijgt een klap van Fred. Later steekt hij de zwerver in vrouwenkleren en gaan ze de kerk binnen, waar een door Fred opgezet trouwritueel wordt uitgevoerd. De ouderling komt binnen en beschuldigt Fred ervan dat hij Trudy, de overleden vrouw van Fred, van hem heeft afgepakt en dat hij ook de zwerver van hem heeft afgenomen. Daarna nodigt Fred de ouderling uit om een borrel te drinken en ze eindigen in het huis van de ouderling. Daar treft hij in de doka een aantal foto’s van de zwerver aan.

Hij vraagt “Wil je vanavond op hem passen?” en beide mannen, de zwerver en de ouderling knikken ja. Fred belt de vrouw van de zwerver op en samen rijden ze naar de stad.

Daar gaan ze de tent binnen die Fred eerder snel verlaten had. Zijn zoon blijkt er te zingen en zingt de klassieker van Shirley Bassey ‘This is my life” . Fred wil na de eerste noten weggaan en wordt tegengehouden door de vrouw. Als de zoon verder zingt en zijn vader ziet, is de hele tekst tot hem gericht. Terwijl het lied verder gaat, zien we Fred en zijn zwerver de weg naar de Matterhorn opklimmen. Aangekomen omarmen ze elkaar.

Aan het eind van het lied komen de klanken van ‘Erbarme Dich’ weer terug en vinden vader en zoon elkaar weer.
This is my life

Funny how a lonely day,

can make a person say:

What good is my life

Funny how a breaking heart,

can make me start to say:

What good is my life

Funny how I often seem,

to think I’ll find another dream

In my life

Till I look around and see,

this great big world is part of me

And my life

This is my life

Today, tomorrow, love will come and find me

But that’s the way that I was born to be

This is me

This is me

This is my life

And I don’t give a damn for lost emotions

I’ve such a lot of love I’ve got to give

Let me live

Let me live

Sometime when I feel afraid,

I think of what a mess I’ve made

Of my life

Crying over my mistakes,

forgetting all the breaks I’ve had

In my life

I was put on earth to be,

a part of this great world is me

And my life

Guess I’ll just add up the score,

and count the things I’m grateful for

In my life

This is my life

Today, tomorrow, love will come and find me

But that’s the way that I was born to be

This is me

This is me

This is my life

And I don’t give a damn for lost emotions

I’ve such a lot of love I’ve got to give

Let me live

Let me live

This is my life

This is my life

This is my life

Op overtuigende wijze heeft Ebbinga zijn doel bereikt. In een interview met biosagenda.nl zegt hij: “Religie heeft een belangrijke functie. Maar ik probeer het niet zoals Maarten ’t Hart kapot te maken. In de slotscène zit toch een religieuze daad. De film gaat daarom over verlichting en het breken met dogmatiek, juist zonder van het geloof te vallen.”

http://www.biosagenda.nl/nieuws_matterhorn-breken-met-dogmatiek_3518.html