Categoriearchief: christendom

Bethelem Rhapsody

Collega Ingrid Schraven maakte haar Facebookvrienden attent op een interessant en verrassend kerstverhaal. Het gaat hier om de muziek van Bohemian Rhapsody van Queen, voorzien van een tekst van het kerstverhaal en uitgebeeld door poppen.
De uitvoering wordt zelfs in kerken gebruikt en is èn vermakelijk en een met moderne middelen gemaakte versie van het kerstverhaal.
Misschien een idee om leerlingen op een soortgelijke manier aan het werk te zetten met andere onderwerpen. Al moet ik toegeven dat het heel wat vraagt van het taal- en verbeeldingsvermogen van de kinderen.

Naar deze bewerking kijkend kwam mijn oog op een andere bewerking, nu van de nummer twee van de top 2000 van dit jaar Hotel California van The Eagles. In 2004 nota bene produceerde de Puppet Ministry – moet ik dat vertalen met ‘poppenpastoraat? – haar eigen versie in de vorm van ‘Hotel Can’t Afford Ya’.
Omdat de stemmen slecht opgenomen zijn, hieronder de tekst:
From a dark desert highway we pulled into the inn
Rome called for a census — I was from Bethlehem
Up above from a distance a star was giving me light
My wife was heavy cause her child was due — We had to stop for the night

So we stood in the doorway of Bethlehem Hotel
And I was thinking to myself, “I hope to Heaven they’ll give me some help”
But they told us no-can-do and they sent me away
“There’s a place around the corner though where you both can stay”
Welcome, but the hotel can’t afford ya
Such a lovely place but we’re out of space
Ran out of room and the hotel can’t afford ya
It’s the time of year — with the census here

My wife was definitely gifted — That’s what the Lord’s angel said
She was about to have a baby boy while still virgin
Spent the night in a barnyard — cheap slumlord’s rent
Some night to remember — some night to forget
So because of what happened I was grieving for my wife
I said, they probably haven’t cleaned in here since B.C. 65
Animal voices were calling for straw and hay
Keep you up through the middle of the night just as if to say

Welcome, but the hotel can’t afford ya
It’s a lovely place, but we’re out of space
Holiday rush and the hotel can’t afford ya
What a nice surprise for your silent night
He was born that evening and shepherds came that night
And they said, We are all just visitors here — of the Holy Christ
And in an ass’s manger, they found the boy asleep
They started gettin’ teary eyed so they went back to their sheep

Last thing I remember there were wise men at the door
They had a bunch of packages from the place they were before
We’re late, said the wise men, We had problems Christmas Eve
We’ve been checking out your shiny light all through the Middle East

Knappe hertaling, vind ik, en mooi materiaal te vinden op

De originele Wallstreet Occupy Protester

Via facebook kwam de volgende poster onder mijn ogen. Leuk gevonden, maar mijns inziens is de reiniging van de tempel vooral bedoeld om aan te geven waar de plaats eigenlijk voor bedoeld is, terwijl Wallstreet vanaf het begin bedoeld was om geld te verdienen. De vergelijking loopt dus enigszins mank; het zou een mooie proefwerkvraag kunnen zijn om naar de mankheid te vragen.

tempelreiniging

Waarom bidden ertoe doet?

Onderstaande tekst is een ruwe vertaling van een bijdrage op de webstek http://www.becomingminimalist.com van de hand van Joshua Becker.

“Gebed verandert God niet, maar het verandert de bidder.” Soren Kierkegaard

De meeste mensen gaan door het leven zonder een duidelijk beeld van hun ware waarden. Integendeel, hun verlangens worden gevormd door de cultuur en de advertenties met hun dagelijkse bombardement vanuit televisie, radio, tijdschriften en beroemdheden. Als gevolg daarvan vinden ze geen vastheid in hun leven. Geen eenheid. Hun verlangens veranderen even snel als de cultuur en ze worden snel van hun stuk gebracht door de nieuwste mode, de recentste technologie of de laatste vermageringshype.

Daartegenover leidt een stevige overtuiging ten aanzien van je hartswaarden tot een eenduidig leven. Het wordt niet heen en weer geslingerd door de cultuur. Het wordt gebouwd op de zaken die je het meest ter harte gaan. En geen nieuwe advertentiecampagne kan dat tenietdoen.

Het eenvoudige, eenduidige leven wordt daar gevonden – in de waarden die jou het meest ter harte gaan. En daarom doet bidden ertoe.
Gebed vertraagt je geest, kalmeert onze geest en focust ons hart. Het verwijdert onze geest van de consumptiecultuur die ons omgeeft en focust ons op iets groters en belangrijkers. Het roept ons op om onze verlangens te identificeren en onze waarden te articuleren.

Het biedt ons de voordelen van eenzaamheid met een toegevoegde dimensie: het vragen.
In het gebed vragen we om de meest belangrijke zaken – de waardevolste. In het gebed snelt onze geest naar onze hartswaarden. Bezie het feit dat we zelden in het gebed om grotere auto’s, grotere huizen of een uitgebreidere garderobe vragen. Nee, we denken aan onze gezinnen, vrienden, gezondheid, onze inhouden en onze grootste ambities.
En dat is waarom bidden ertoe doet, zelfs als God dat niet doet.

Ik geloof in een God, die enthousiast met me is, me helpt, en mijn gebeden beantwoordt. Voor mij is gebed een win-winvoorstel. Het focust mijn hart en aandacht op wat het meest belangrijk is. Het dwingt mijn ogen te focussen op het onzichtbare meer dan het zichtbare. Het herinnert je eraan dat ware vreugde gevonden wordt in relaties. Het dwingt je ‘te vragen’ en stelt je focus af op de belangrijkste zaken in het leven.

Maar zelfs voor wie niet in God gelooft is gebed een winsituatie. Het focust nog steeds mijn hart en aandacht op wat het meest belangrijk is. Het dwingt nog steeds mijn ogen te focussen op het onzichtbare meer dan het zichtbare. Het herinnert je nog eens eraan dat ware vreugde gevonden wordt in relaties. Het dwingt je nog steeds ‘te vragen’ en stelt je focus af op de belangrijkste zaken in het leven.

Dus zoek een rustig moment. Zoek een rustige plaats. En zoek een rustig hart. Onderzoek het voor je grootste verlangens. En misschien voor de eerste keer, vraag! Omdat het ertoe doet, ook als God dat niet doet.”

Newman, de school van de roze kardinaal

De Newman blijkt onder de Bredase scholen zeer in trek te zijn. Een record aantal van 363 aanmeldingen. Een vreugde die ook last kan worden, aangezien de school berekend wordt op 250 brugklassers. Meer betekent loten of een ander selectiemechanisme toepassen.

Misschien kunnen we in de toekomst meer aandacht aan onze naamgever besteden. John Henry Newman (1801 -1890) was de eerste 44 jaar van zijn leven anglicaan, de volgende 45 jaren rooms-katholiek en hij schopte het zelfs tot kardinaal zonder ooit bisschop te zijn geweest. Een prestatie die voor weinigen is weggelegd.
In zijn leven zie ik tenminste drie elementen die, mits goed gehanteerd, het aantal leerlingen tot aanvaardbare proporties kan terugbrengen.

Allereerst is er zijn heilige overtuiging, dat de mens altijd en overal zijn eigen geweten moet volgen, een opmerkelijke gedachte voor iemand die katholiek werd, toen de macht van de pausen op een absoluut hoogtepunt was. Niet aan de leiband van het gezag lopen, was zijn devies en dat hield hij stug vol. Dat is voor weinig mensen echt weggelegd. Autoriteiten hebben graag gewillige en gehoorzame dienaren; dienaren vinden het gemakkelijk het gezag te volgen, want dan hoef je niet na te denken. Daar krijg je alleen maar hoofdpijn en ellende van.

Een tweede element is het relativerende in Newmans visie. Alles van verschillende kanten bekijken voor je tot een eindoordeel komt, wikken en wegen en niets zomaar aannemen. “Dr. Newman is de meest gevaarlijke man van Engeland,” schreef bisschop Talbot over John Henry Newman. Newman gold bij velen als een stoorzender, een dwarsligger, een eigenheimer die stevig bestreden moest worden.

Het derde element is het roze randje van kardinaal Newman. Toen hij 11 augustus 1890 overleed, was het zijn wens ter aarde besteld te worden in het graf, waar 15 jaar eerder zijn vriend Ambrose St.John begraven was. Bij het overlijden van zijn vriend schreef Newman: “Ik kan me niet voorstellen dat echtgenoten elkaar erger zouden missen dan ik Ambrose mis.”
De vriendschap tussen Newman en Ambrose was van een intimiteit en intensiteit die een ‘gewone’ vriendschap oversteeg. St John was niet zomaar een vriend van Newman, hij was DE vriend. Vermoedelijk zou Newman weinig op hebben gehad van zaken als de jaarlijkse Gay Parade, maar dat er openheid naar homoseksuele relaties zou bestaan, had hij waarschijnlijk wel fijn gevonden.

Met deze drie elementen moet de Newmanreclamecommissie – sorry, de pr-groep – toch een wervende tekst kunnen schrijven. Natuurlijk blijven we beweren dat we een school met pit zijn, maar we laten ook merken dat we gecharmeerd zijn van een bepaald type pittige leerlingen.

De newmanleerling op wie we zitten te wachten is een individu met een eigen mening, een eigen wil, niet bang om tegen de stroom in te gaan, kritisch en betrokken.
Diezelfde newmanleerling durft een dwarsligger te zijn als het nodig is, weigert dogmatisch wetenschappelijk of godsdienstig te denken, ziet van alles ook de andere kant, van de mooie de schaduwkant, van het alledaagse het juweeltje dat erin verscholen zit.
De echte newmanleerling heeft ook oog voor het anderszijn van zijn medemensen; hij accepteert de homo, de gothic en de vreemdeling, vooral als die geen Nederlands paspoort heeft. Zhij is zich bewust van mogelijke vooroordelen, wijst benepen nationalisme af en kiest voor de hele wereld.

Als we dit beeld van de newmanleerling op de markt gooien, ben ik er zeker van dat een aantal ouders rechtsomkeer maken omdat ze hun kind niet willen toevertrouwen aan mensen die gecharmeerd zijn van een vrijheidslievende, dwarsliggende, homo-erotische Engelse kardinaal.
Dan hebben we toch ons doel bereikt!
De Keten, april 2011

De niet zo donkere middeleeuwen

Elke keer weer – als ik het over de verlichting als levensbeschouwelijke stroming heb en leerlingen nadenken over de naam ervan, komen we uit op de arrogante aanname van de heren verlichters dat zij het licht gezien hebben tegenover de mensen die nog in de duisternis van de middeleeuwen leefden.

Daarom is het niet verkeerd eens te lezen wat de donkere middeleeuwen al voortgebracht hadden, waarop de latere verlichters verder konden bouwen. Zonder een aantal wezenlijke ontdekkingen in de middeleeuwen zouden de verlichters het nakijken gehad hebben.

Een lijst van tien serieuze ontdekkingen omvat de zware ploeg, de getijdemolen, zandloper, blaasbalg, likeur, brilglazen, mechanische klok, het spinnewiel, quarantaine van bepaalde zieken en de drukpers van Gutenberg.

Wie meer over deze uitvindingen wil lezen kan terecht bij:
http://listverse.com/2007/09/22/top-10-inventions-of-the-middle-ages/

Het verhaal van kerst in web2-formaat

Waarschijnlijk heb je het al eerder gezien, want de hele wereld heeft iedereen er op opmerkzaam gemaakt. Maar het is te leuk om niet in LIA op te nemen. Bovendien kan een docent het mogelijk ook gebruiken om te laten zien hoe je met de moderne media een oud verhaal wat levendiger kunt maken en soms verrassende dingen kunt laten zien.

Tien barmhartige Samaritanen

Uit de sociale wetenschappen weten we dat de barmhartige Samaritaan een zeldzaam verschijnsel is. Tijdens werkcolleges over dit bijbelverhaal op een Amerikaanse universiteit verhuisden de studenten van het ene gebouw naar het andere. Onderzoekers hadden een haveloze, hulpeloze man op de weg naar het andere gebouw gelegd. Alle theologiestudenten waren zo gefocust op het werkcollege ‘barmhartige Samaritaan’, dat ze zelfs niet in de verleiding kwamen om de hulpbehoevende man aan een nader onderzoek te onderwerpen en eventueel actie te ondernemen.
Gelukkig hebben de makers van mijn veelgeprezen website ‘listverse.com’ een tiental mensen beschreven die zich op een eigen wijze als barmhartige Samaritaan ontpopt hebben. Het zijn allemaal gewone mensen die gegrepen door het lijden van de ander de vaak niet ongevaarlijke stap om de ander te hulp te komen hebben gemaakt.
De tekst bij de nummer 1. Let op het gedrag van de omstanders; de priester en de leviet hebben illustere navolgers gehad.
“Op 18 april 20120 kwam de Guatemalteekse immigrant Hugo Alfredo Tale-Yax een vrouw te hulp die door een man met een mes bedreigd werd. Tale-Yax vocht met de aanvaller, maar werd uiteindelijk neergestoken en voor dood achtergelaten op een straat in Jamaica, Queens (NY). De vrouw en de aanvaller vluchtten in verschillende richtingen terwijl hij lag te bloeden. Videocamera’s filmden gedeelten van de aanval en de situatie erna.
De camera’s lieten zien dat een man Tale-Yax met een mobieltje filmde. Achtien anderen zagen hem en liepen vlak langs hem door. Allen weigerden hulp te bieden of de autoriteiten op de hoogte te stellen. Meest nabij om te helpen kwam een man die het lichaam heftig schudde, maar wegliep toen hij de poel van bloed zag. Brandweerlieden kwamen een kwartier later aan, maar toen wat het al te laat.
De politie zoekt nog steeds naar de verdachte.”
http://listverse.com/2010/10/09/top-10-real-life-good-samaritans/

Mensen die het christendom een slechte naam geven

In de lijstenfabriek die we als www.listverse.com kennen, is weer een nieuwe lijst opgemaakt, nu van mensen, die door hun gedrag en of bewoordingen het christendom een slechte naam gaven en geven. Op nummer tien na, de Koreaan Sun Myung Moon, zijn het allemaal Amerikanen. De beschrijvingen die erbij gemaakt zijn laten notoire racisten, antisemieten, fascisten, anti-abortusmoordenaars en narcistische psychopaten zien, die helaas allemaal een al dan niet beperkte groep volgelingen gekregen hebben, die voor de leider vaak door het vuur gingen. Op grond van een kromme bijbeluitleg worden Amerikaanse gesneuvelde soldaten naar de hel verwezen, moord op abortuskliniekmedewerkers goedgekeurd en opgeroepen tot verjagen en vernietigen van Joden.
De lijst is te vinden op http://listverse.com/2010/02/23/10-people-who-give-christianity-a-bad-name/

Maatschappelijke stage in de kerk

Het volgende bericht uit het Reformatorisch Dagblad van 26 mei 2010 zet mogelijk docenten die betrokken zijn bij de maatschappelijke stage aan het denken.

“Maatschappelijke stages zijn vanaf 2011 in het voortgezet onderwijs verplicht. Een kans voor de kerk, zo bleek dinsdagavond tijdens een regionale bijeenkomst voor kerkelijke vrijwilligers in Krommenie.

De bijeenkomst stond in het teken van het project Kerk en Stage, waarmee kerken en kerkelijke organisaties willen laten zien dat er ‘leuke en gevarieerde’ vrijwilligersklussen te doen zijn. Het tweejarige project is een initiatief van de Oecumenische Stichting voor Maatschappelijk Activeringswerk in Noord-Holland (OSMA), een werkgroep van de provinciale Raad van Kerken in Noord-Holland. Deze werkgroep richt zich op vrijwilligersgroepen in en rond de kerken, kerkelijk werkers, predikanten en pastores.

De verplichte maatschappelijke stage biedt kansen om leerlingen van het voorgezet onderwijs te betrekken bij de kerk, zei Marianne Tanke van OSMA dinsdagavond. Vanaf volgend jaar moeten scholieren stage lopen in bijvoorbeeld de verzorging, het kinderwerk, het buurthuiswerk of de kerk. Op dit moment zoeken echter maar weinig leerlingen de kerk op voor hun stage.

In Noord-Holland zijn al enkele succesvolle pilots afgerond. Een ervan draaide in de Corvershof, het hoofdkantoor van de protestantse diaconie in Amsterdam, waar jongeren onder meer pannenkoeken bakten en bingo organiseerden. Andere leerlingen hielpen de rooms-katholieke Albertusparochie in Haarlem met het nieten en vouwen van boekjes voor de kerkdienst en met werk in de tuin.

Jonna Brasser van Primo nh, centrum voor maatschappelijke ontwikkeling, zei dinsdagavond ‘dat kerken nu de kans krijgen om een positief imago neer te zetten bij jongeren die de kerk dikwijls saai vinden.”’

Ze gaf aan dat jongeren mogelijk als vrijwilliger willen blijven, maar dat de kerk hen dan wel moet vragen omdat jongeren dat meestal niet uit zichzelf aanbieden.

Brasser noemde het van belang dat het vrijwilligerswerk leuk, leerzaam en zinvol is. ‘Het moet gaan om korte klussen met een zichtbaar resultaat. Jongelui moeten niet in hun eentje werken, maar begeleid worden en waardering krijgen.’

Tijdens de bijeenkomst kwam een groot aantal geschikte klussen ter sprake, zoals meehelpen met het opzetten van een website, het nieten en kopiëren van de liturgie, werken in de tuin of het fotograferen van activiteiten.
Lidy Steenwinkel van Welsaen legde uit dat haar organisatie, een steunpunt voor vrijwilligerswerk in de Zaanstreek, de vacatures van maatschappelijke organisaties koppelt aan het aanbod van de scholen. Volgens haar zitten er nu nog nauwelijks kerken in het bestand.”

Het gezicht van Jezus

Mogelijk hebben we meer kijk op het gezicht van Jezus Christus, schrijft de Gazet van Antwerpen op 31 maart 2010. Via digitale technologie hebben wetenschappers namelijk voor het eerst een beeld kunnen werpen op hoe de man die in de Lijkwade van Turijn begraven werd, er mogelijk uitzag.

Via computertechnieken werd een driedimensionaal gevormd. Het beeld werd gecreëerd aan de hand van bloedafdrukken op de Lijkwade van Turijn. Dat doek zou het lichaam van Jezus Christus bevat hebben, hoewel daarover discussie bestaat.
Bloed

“We namen de bloedafdrukken en isoleerden die, zodat ze in de lucht zouden hangen”, aldus Ray Downing. “We hebben heel wat informatie over het gezicht op het doek en ik denk dat onze afbeelding verdomd hard lijkt op hoe de man er in het echt uitzag.”

Downing zegt ook te weten hoe de afbeelding van het gezicht op lijkwade kon verschijnen.

De video’s zijn te bekijken via de volgende link

Erfzonde nuttig voor niet-gelovige

De christelijke leer van de erfzonde is ,,politiek buitengewoon nuttig”. Ook niet-religieuze politici doen er goed aan dat nut te onderkennen.

Dat zegt J.L. Heldring, de éminence grise van de Nederlandse journalistiek, vandaag in het Nederlands Dagblad . De columnist van NRC Handelsblad meent dat de erfzonde, waarvan de feilbaarheid van de mens een kerngedachte is, een matigend effect op de politiek heeft. Volgens Heldring, die zichzelf typeert als een ,,ongelovige protestant”, heeft de christelijke religie daarom grote waarde in de politiek en in het sociale leven. ,,Ik zeg dat met enige schroom en schaamte, maar ik erken de functie van de erfzonde als politiek buitengewoon nuttig, hoewel ik niet gelovig ben”, aldus Heldring. ,,Ik meen dat het enige doeltreffende middel waarvan de overheden zich kunnen bedienen om eer te doen aan het geloof, erin bestaat dagelijks te handelen alsof zij er zelf in geloven.”

Helding doet zijn uitspraken in een gesprek met de filosoof Ernst van den Hemel. Aanleiding voor het gesprek is Heldrings overtuiging dat partijen op christelijke grondslag stabieler zijn in tijden van maatschappelijke woelingen dan seculiere partijen. ,,Een mogelijke verklaring is dat seculiere partijen worden afgerekend op wat ze hier, op aarde, presteren, terwijl christelijke partijen menen dat het koninkrijk des hemels niet van deze aarde is. In deze gedachte zit een zekere berusting en geduld. Zij geeft tolerantie ten aanzien van het menselijk falen, ook van anderen.’

ND 30-1-2010

Mohammeds belofte aan de christenen

In 628 na Christus kwam een delegatie van het Sint Catharina Klooster naar de profeet Mohammed en verzocht om zijn bescherming. Hij antwoordde door hen een aantal rechten toe te staan, die hieronder in het Engels zijn opgenomen. Het klooster van Sint Catharina is gelegen aan de voet van de berg Sinai en is het oudste klooster ter wereld. Het bezit een geweldige collectie christelijke manuscripten, alleen overtroffen door het Vaitcaan, en is een werelderfgoed plek. Het is een schatkamer van christelijke geschiedenis die veilig is gebleven gedurende 1400 jaar moslim bescherming.

The Promise to St. Catherine:

“This is a message from Muhammad ibn Abdullah, as a covenant to those who adopt Christianity, near and far, we are with them.

Verily I, the servants, the helpers, and my followers defend them, because Christians are my citizens; and by Allah! I hold out against anything that displeases them.

No compulsion is to be on them. Neither are their judges to be removed from their jobs nor their monks from their monasteries. No one is to destroy a house of their religion, to damage it, or to carry anything from it to the Muslims’ houses.

Should anyone take any of these, he would spoil God’s covenant and disobey His Prophet. Verily, they are my allies and have my secure charter against all that they hate.

No one is to force them to travel or to oblige them to fight. The Muslims are to fight for them. If a female Christian is married to a Muslim, it is not to take place without her approval. She is not to be prevented from visiting her church to pray. Their churches are to be respected. They are neither to be prevented from repairing them nor the sacredness of their covenants.

No one of the nation (Muslims) is to disobey the covenant till the Last Day (end of the world).”

Dr. Muqtedar Khan schrijft hierover in het onvolprezen www.altmuslim.com op de volgende plaats

In deze wereld van bewuste manipulatie jegens moslimmedemensen en even bewuste manipulatie door moslimfundamentalisten is deze tekst een stevig wapen om mee te strijden.

The postsecular society

In Te Denken Geven 4, hoofdstuk 3 gaat het over de crisis van de levensbeschouwingen, culminerend in het verlies van de geloofwaardigheid van de grote verhalen en de alternatieven die uit deze crisis zijn voortgekomen. Een belangrijk onderdeel van het hoofdstuk is de verlichting, die zich als alternatief voor het christendom sinds de Franse revolutie heeft geafficheerd en pocht dat met haar opkomst de religie een zekere ondergang tegemoet gaat. In de documentaire ‘The Postsecular Society’ wordt deze visie met verve ondergraven door Charles Taylor, Karen Amstrong en John Gray. Zij maken ons duidelijk dat de religie nooit weg is geweest uit de samenleving en dat veel zogenaamde seculiere projecten door en door religieus genoemd kunnen worden. Hieronder de samenvatting van de documentaire, die 28 december 2008 door de BOS werd uitgezonden en ongeveer 45 minuten lang is.

Toespraak van Habermas over dit begrip: Waarom kunnen geseculariseerde samenlevingen post seculier genoemd worden. Religie heeft nog steeds invloed en relevantie. De these van de verlichting dat de religie zou verdwijnen als gevolg van de modernisering verliest terrein.

Gesprek met Charles Taylor
Hij schreef ‘the secular age’ over de geschiedenis van het secularisme met als hoofdvraag: “Hoe kan het dat we in 1500 allemaal religieus waren en het anno 2008 heel normaal vinden om dat niet te zijn?
Het modernisme zou leiden tot terugtrekken van religie uit het publieke domein en verval van religieuze praktijken. Theorie blijkt niet te kloppen. Trek naar de steden leverde methodisme en pinksterbeweging op. Er vindt ook een verandering van religie plaats, nieuwe soorten religie duiken op. New Age is daar het meest duidelijke voorbeeld van. Mensen zeggen: “Ik ben niet religieus, ik ben spiritueel.”
Verval is ook niet algemeen. In een moderne natie als de VS zijn heel veel mensen nog steeds praktiserend.
Vroeger was je katholiek, later protestant binnen een natie: dat bepaalde je identiteit. Nu wonen mensen met verschillende levensbeschouwelijke overtuigingen in hetzelfde land en bepaalt de religie niet meer de identiteit. Wat je wel ziet is de opleving van sterke nationalistische tendensen met een religieuze lading.

Karen Armstrong
Religie gaat meer over dingen doen dan dingen denken. Mensen proberen boven het dagelijkse leven uit te stijgen en transcendentie te ervaren. Voornamelijk door spirituele oefeningen. Centraal in alle religies is de praktijk van mededogen. Alle religies melden dat in het centrum van hun geloof de gulden regel staat: “Wat gij niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet.” Dat vereist dat we ons voortdurend van ons ego moeten ontdoen. Als je je ego ontstijgt, breng je jezelf in verband met transcendentie.
Vanaf de grotten van Lascaux en Altamira hebben gelovigen moeite gedaan voor hun godsdienst; tegenwoordig zie je mensen die dat niet meer willen. Hoewel het een complex verschijnsel is, kunnen we wel zeggen dat het in Europa te maken heeft met de afschuwelijke ervaring van de twintigste eeuw. Onze moderniteit is extreem gewelddadig doordat ze ons in staat heeft gesteld doelmatiger dan ooit te moorden.
Dat heeft de idee van een welwillende goede God aan het wankelen gebracht, terwijl de moderne wetenschap heeft bewezen dat een Schepper nu problematisch is. Vroeger hadden mensen een idee van God dat veel meer te vinden is in boeddhisme, taoïsme en andere oosterse denkwerelden. Daar wordt gezegd dat het bijna niet mogelijk is een beeld van God te hebben. Het probleem is dus deels dat mensen een te beperkt beeld van God hebben.

John Gray
Gray maakt in zijn laatste boek duidelijk hoe onze westerse seculiere denkbeelden geworteld zijn in de aloude religieuze tradities.
Traditionele denken over secularisme houdt er geen rekening mee dat hun denkbeelden over een seculiere maatschappij geworteld zijn in de westerse religie, met name in het christendom. Augustinus onderscheidde al de stad van God van de stad van de mens. Of kijk naar de uitspraak van Jezus: “Geef de keizer wat de keizer toekomt en aan God wat God toekomt…” De scheiding tussen een geestelijk en seculier rijk is de erfenis van de westerse godsdienst.
Je kunt atheïst worden en denken dat je volledig seculier bent geworden, maar tegelijkertijd ontkom je niet aan de diepgaande invloed van jodendom en christendom op ons denken.
Het voorbeeld van Dawkin, die een serie over Darwin gemaakt heeft, zegt zowel aan het eind van het boek ‘de zelfzuchtige genen’ als aan het eind van de serie:”De mens is het enige dier dat de vrijheid heeft om in opstand te komen tegen hun genetisch programma.”
Gray: “Waar komt die vrijheid vandaan? Is dat wetenschappelijk onderbouwd? Het geloof in een vrije wil komt uit het westerse monotheïsme, niet uit de wetenschap.”
Taylor: “De wetenschap doet, anders dan religie, niets met de belangrijke levensvragen. Wat is de zin van het leven? Wat is echte goedheid? Waarnaar moeten mensen streven? Hebben we hulp van buitenaf nodig? De natuurwetenschappen zijn niet eens in staat te verklaren waarom we staten hebben en waarom de geschiedenis zo is gelopen. Dat kun je niet verklaren uit de structuur van de hersenen. Het idee dat de wetenschap dezelfde vragen beantwoordt als religie is gewoon belachelijk.
Religie leidt tot geweld. Ja inderdaad, helemaal waar. Maar atheïstische ideologieën evenzeer. In de twintigste eeuw hadden we Stalin, Pol Pot en Hitler.
Gray: Enkele honderden jaren geleden raakte het christendom in verval. Maar het is niet zo dat zijn invloed op het denken in het algemeen afnam. De stromingen die op het christendom een aanval en een reactie waren moesten wel dezelfde psychologische behoeften bevredigen als het christendom eerder deed. Maar ze erfden ook dezelfde denkpatronen. Het idee dat de geschiedenis een soort vertelling was met een soort einddoel of zelfs de uiteindelijke verlossing van de gehele soort bleef bestaan. Diverse filosofieën in de 19e eeuw hadden dezelfde structuur. Het marxisme allereerst, dat de geschiedenis voorstelde als een serie conflicten die leidden tot het wereldcommunisme. Het idee dat de geschiedenis een eind heeft, is een religieus idee.
Het vrije markt denken, of liever de vrijemarktideologie, reproduceerde of herhaalde een eerder denkpatroon van eind negentiende eeuw. Spencer schreef toen al over een globale markt, waarin alle bestaande conflicten opgeheven zouden zijn en armoede en oorlog verdwenen waren.
Taylor: Religie is nooit weggeweest. dus het idee van ‘post-seculier’ is dan ook nonsens, tenzij je het ziet als een besef dat we ons vergist hebben, dat religie namelijk een factor blijft om rekening mee te houden.
Habermas: IK maak onderscheid tussen seculier en secularistisch. Je hebt de onverschillige houding van een seculier, niet gelovig persoon die agnostisch relateert aan religieuze argumenten. Secularisten nemen daarentegen een polemische houding aan tegen religieuze doctrines die publieke invloed behouden. Secularisme gaat tegenwoordig vaak uit van de natuurwetenschappen die zich baseren op sciëntistische aannames.
Armstrong: sommige godsdienstige mensen kan verweten worden dat ze de wetenschap de rug toekeren. Je ziet het bij christenen die bepaalde bijbelteksten op een moderne letterlijke manier lezen, zoals de schepping door God in zes dagen.
Wetenschap en kunst zijn verschillend, maar er moet contact tussen zijn, omdat de waarheid een is. Zij citeert Augustinus uit de vijfde eeuw: als een interpretatie van de bijbel in strijd is met de wetenschap, moet je die bijbeltekst anders lezen.
Calvijn: voor wetenschap moet je niet in de bijbel zijn, maar daarbuiten.
Gray: In oosterse religies is er een veel diffuser onderscheid tussen mens en niet-mens. Als Darwin destijds in het oosten zijn evolutietheorie gelanceerd zou hebben, zou er nauwelijks rumoer zijn geweest, omdat dat paste binnen de gangbare denkbeelden.
Taylor: Keats zei dat Newton de schoonheid van de regenboog vernielde door die te verklaren. Mensen zijn daardoor teleurgesteld. Of dat zo is hangt af van je houding ten opzichte van de wetenschap; je kunt zoals Dawkins, zeggen dat alles wetenschappelijk te verklaren is. Maar de wetenschap kan onze verwondering over de regenboog nooit verklaren. Wetenschappelijke verklaringen worden soms op zo’n manier beleefd en aangenomen als levensfilosofie dat die verwondering denigrerend wordt afgedaan als een subjectieve reactie. Als je zelf die opvatting over de wetenschap aanvaardt, raakt de wereld voor jou onttoverd. Maar het is een hele goede vraag: waarom zou een wetenschappelijke verklaring de geldigheid van je verwondering per se ondermijnen?
Gray: het idee van ordening en wetmatigheid, die we in de natuurwetenschappen tegenkomen gaat uit van een verklaring voor alles: een metafysische visie die de wereld beschouwt als constant en wetmatig. Dat idee is uiteindelijk ook religieus. Als je sceptischer bent, zeg je: het kan waar zijn, maar dat hoeft niet. Misschien is de wereld deels wetmatig maar op andere delen chaotisch. En aangezien onze ideeën over chaos en orde deels antropomorf zijn kan dat wat wij beschouwen als totaal chaotisch ook andere verschijnselen bevatten die anderszins wetmatig zijn.
Het idee van een universeel systeem van wetten die herleid kunnen worden tot enkele algemeen geldende wetten gaat uit van een natuurlijke orde die wellicht niet bestaat.
Taylor: Het belangrijkste is dat mensen diep van binnen voelen dat er meer is dan welvaart. Zelfs succesvolle mensen zeggen: er is iets wat ik moet voeden. Er is een vaag gevoel dat iets niet gevoed wordt. Het lijkt een beetje op iemand die een fantastisch stuk muziek ontdekt dat hij nog niet kende. Dan denkt hj: waaw, Beethovens laatste strijkkwartetten. Hij denkt: dit zegt me iets, dit voedt mij. Dit voedt een honger waarvan ik niet wist dat ik hem had.
Gray: ik denk dat de behoefte aan mythe en religie geprogrammeerd is in de menselijke soort. Misschien komt dat door ons doodsbesef. Andere dieren hebben dat niet of verwerven het niet gemakkelijk. Mensen moeten hun leven bekijken. Alle menselijke culturen hebben mythen en religieuze tradities gehad die hen in staat stelden om hun leven als samenhangend verhaal te zien. Dat gaat niet weg. Een grote 20e eeuwse verlichtingsdenker Freud doe nogal vijandig tegenover religie stond ontwikkelde later in zijn leven een subtielere visie op religie. Hij erkende de positieve effecten die religie heeft gehad op het leven in het westen. Maar ook toen hij zeer vijandig tegenover religie stond stelde Freud dat wat hij een illusie noemde niet per se onwaar hoefde te zijn. Hij zei: illusies zijn overtuigingen die we aanhangen zonder bewijs. Ze kunnen deels waar zijn maar we hangen ze aan uit bepaalde psychologische behoeften: de behoefte aan troost of aan de zin van ons bestaan. Hij dacht dat religie niet zou verdwijnen maar altijd een sterk element van het menselijke leven zou zijn. In dit opzicht lijkt het op seks, op de behoefte aan seks. Als de behoefte aan seks wordt onderdrukt, verdwijnt hij niet. Hij verschijnt opnieuw in groteske en bizarre vormen.
Armstrong: een bijzonder aspect van de menselijke geest is dat hij ervaringen, aspiraties en verlangens heeft die uitgaan boven hetgeen hij conceptueel kan bevatten. Daarnaast zijn we wezens die betekenis zoeken. Voor zover we weten doen andere dieren dat niet. Je ziet een hond niet worstelen met zijn positie of piekeren over het lot van honden elders op de wereld.
Wij worden heel gemakkelijk wanhopig als we geen waarde en betekenis kunnen geven aan ons leven. Religies hebben ons geholpen met de overtuiging dat het leven uiteindelijk betekenis en waarde heeft ondanks al het deprimerende bewijs van het tegendeel. Soms worden zulke betekenissen te simplistisch uitgedrukt zoals ‘in de hemel komen’ Maar mensen hebben betekenis in hun leven nodig. Ik denk dat sommige mensen hebben ondervonden dat het secularisme hun dat niet biedt. Voor anderen ligt dat anders. Anderen hebben besloten dat ze geen transcendentie meer willen zoeken in een kerk of een moskee.Zij vinden het in kunst, muziek, in ethiek of goede werken. Of zelfs sport, Sommigen zoeken het in drugs. Maar we blijven de neiging houden om te zoeken naar transcendentie.
Gray: Religie, mythen horen bij het menszijn. De behoefte aan mythen de behoefte aan verhalen, beelden en symbolen die het menselijke leven zin geven lijkt universeel te zijn. In een post-seculier tijdperk vullen oude en neo-fundamentalistische vormen van religie het vacuüm dat voortkomt uit de ineenstorting van seculiere projecten die zelf gevormd waren door religie. Het is paradoxaal: enerzijds is er nooit een seculier tijdperk geweest. dat was gewoon het tijdperk van ‘gemorste religie’ , van seculiere projecten die werden uitgedrukt in religieuze termen. Dat is nu voorbij. In die zin zijn we post-seculier. Ik geloof niet dat we onze religieuze erfenis kunnen uitroeien. Ik vind dat ook niet wenselijk. De westerse religieuze traditie was in sommige opzichten schadelijk. Ze is volgens mij buitensporig antropocentrisch. Mensen zijn de enige wezen die er echt toe doen. Die opvatting is overgenomen door diverse seculiere projecten zoals het communisme en marxisme. Dat leidde tot enorme milieuverontreiniging in de voormalige Sovjet-Unie en in maoïstisch China. Veel erger dan wat ook in het kapitalisme. Daarom kritiseer ik bepaalde aspecten van de westerse religie. Ik behoor zelf niet tot een religie. Maar het ideaal van tolerantie komt uit het jodendom en het christendom. Als we de westerse religie uitroeien en verbannen uit school zoals radicale secularisten willen, zou dat een ramp zijn. Dan zouden we onnoemelijk veel meer verliezen dan er te winnen valt.
Armstrong zegt dat de religies sterker de nadruk moeten leggen op compassion, het geven om anderen buiten je eigen groep.

Interessante en bizarre lijsten

Mensen houden van lijstjes maken. Niet zozeer de te-doenlijsten, maar lijsten zoals ‘Tien rampen die de wereldgeschiedenis beïnvloedden’.

Voor collega’s die ervan houden en voor leerlingen die mogelijk vanuit een aparte invalshoek naar een bepaald onderwerp willen kijken is er een lijstensite, www.listverse.com.

De lijst bevat lijsten van de meest verschillende onderwerpen, die voor een groot deel best interessant zijn. Voor docenten levensbeschouwing is een zoekopdracht met ‘religion’ interessant, want dan komen er enkele tientallen lijsten, die serieus materiaal kunnen opleveren. Voor leerlingen is het een mogelijkheid om een grote hoeveelheid Engelse informatie tot zich te nemen.

Enkele voorbeelden
Jezusfiguren elders in de wereld voor Jezus zelf:
http://listverse.com/2009/04/13/10-christ-like-figures-who-pre-date-jesus/

Top tien van religies, waarvan je niet wist dat ze bestonden:
http://listverse.com/2008/07/08/top-10-religions-you-never-knew-existed/

Tien zelf verklaarde messiassen [voorzien van youtubefilms]:
http://listverse.com/2008/06/08/top-10-self-appointed-messiahs/

Tien postmoderne religies:
http://listverse.com/2008/04/12/10-post-modern-religions/

De veertien kruiswegstaties:
http://listverse.com/2008/03/21/14-stations-of-the-cross/

Vijftien uitspraken van beroemde atheïsten:
http://listverse.com/2007/12/07/top-15-quotes-by-famous-atheists/

Tien opmerkelijke moraallessen uit de bijbel
http://listverse.com/2007/09/10/10-curious-biblical-lessons-on-morality/

Toptien problemen met Scientology
http://listverse.com/2007/08/17/top-10-problems-with-scientology/

Biecht en verschillen tussen man en vrouw

Mannen zondigen anders dan vrouwen. Dat leidt een 95-jarige Italiaanse biechtvader af uit een onderzoek van de biechtpraktijk.
De jezuiet Roberto Busa legde de zonden die mannen en vrouwen opbiechtten, naast het lijstje van de traditionele ‘zeven hoofdzonden’.Volgens hem hebben vrouwen vooral te strijden met – in die volgorde – hoogmoed, jaloezie en woede. Mannen biechtten vooral zonden van wellust, gevolgd door vraatzucht en luiheid.De ene hoofdzonde die in deze dubbele topdrie ongenoemd blijft, is hebzucht.

Het Vaticaanse dagblad Osservatore Romano berichtte over het onderzoek. Pauselijk theoloog Wojciech Gertych onderschrijft de bevindingen van het onderzoek van Busa.

In Nederland zijn er overigens niet veel rooms-katholieken meer die biechten – volgens onderzoek uit 1999 nog maar negen procent. “In de meeste Nederlandse kerken worden biechtstoelen gebruikt om stoelen of bezems, zwabbers en emmers op te bergen”, schreef theoloog Eric Luijten in zijn proefschrift (2003) over de theologie van de biecht.

,,Een hele generatie denkt dat de biecht in de jaren zestig is afgeschaft”, zegt theoloog Frank Bosman van het Instituut voor Religieuze Communicatie Luce. ,,Dat is niet zo; het is een sacrament en die worden niet afgeschaft. Maar het idee van een donkere kerk waar je door zo’n luikje aan een vreemde man gaat vertellen uit welke koektrommeltjes je gesnoept hebt, trekt mensen niet aan.”

Een re-elere vorm lijkt hem ,,gewoon een goed gesprek – en dat kan overal – met een priester die je vertrouwt, over waar je staat in je leven”. Dat kan uitlopen op een gebed om vergeving, die de priester dan ook namens Christus uitspreekt.

Een Schotse anglicaanse bisschop voorzag het biechtonderzoek gisteren van kanttekeningen in het dagblad The Scotsman. Hoogmoed als voornaamste vrouwelijke zonde, dat kan niet kloppen, volgens Richard Holloway. De ijdelheid van een vrouw is bedoeld om aan te trekken, aldus de bisschop; dat is heel wat anders dan hoogmoed, alleen aan jezelf denken ten koste van anderen. ,,Hoogmoed is wat je ziet bij die avontuurlijke bankiers die het land in zijn huidige financiele ellende hebben gebracht.”

Volgens een laatmiddeleeuwse regel moesten rooms-katholieken minstens eenmaal per jaar ter communie en daaraan voorafgaand biechten.
Bron: 19 februari 2009 Nederlands Dagblad
LIA 133 15-6-2009