Categoriearchief: fascisme

Milgram en zijn experiment

Voor veel docenten is het gehoorzaamheidsexperiment van Stanley Milgram een eye-opener wat betreft menselijk gedrag. Wie informatie over het experiment wil laten zien moet het soms doen met video’s van een pijnlijk slechte kwaliteit. Toch blijf het de moeite waard de resultaten van het experiment met leerlingen te bespreken om samen tot de conclusie te komen, dat ook wij zelf gevoelig kunnen zijn voor hit afschuwelijke virus.
Ik vond op een e-learning site een poging om het geheel in minder dan 10 minuten uit te leggen. Daarnaast zijn er in de e-learningset ook achtergrondartikelen en een dossier opgenomen. Het loont de moeite om hier te snuffelen en te overwegen wat ervan in de les gebruikt kan worden.
http://elearning-examples.s3.amazonaws.com/PsychedIn10/player.html

The Great Dictator Speech

In 1940 verschijnt The Great Dictator in de Amerikaanse bioscopen. Charly Chaplin speelt daarin de joodse kapper die leeft in Tomainia, waar Adenoid Hynkel aan de macht is gekomen als dictator met wereldomspannende aspiraties. De joodse kapper heeft een sterke gelijkenis met de dictator en als hij met zijn vriend Schultz de gevangenis ontlucht in militair uniform wordt hij door de troepen van Hynkel aangezien voor de dictator zelf. Hij moet voor de troepen een toespraak houden en die klinkt heel anders dan de machthebbers verwachtten.

Het is een van de mooiste toespraken in de geschiedenis van de film. Hij gaat over menselijkheid, hebzucht, gelijkheid, onderdrukking, macht van het volk, democratie en wat al niet meer.

Bij veel verschillende themata is dit fragment te gebruiken. Met name als het gaat om inspiratie – wat drijft je – is het een prachtig voorbeeld van wat woorden met mensen kunnen doen. De speech is in het Engels op youtube te vinden. Een mooie bewerking, met Nederlandse ondertitels, maar ook met beelden van actuele en brandende kwesties die de tekst nog grotere impact geven, is te vinden in de videodatabank van Thomas via http://www.kuleuven.be/thomas/algemeen/videodatabank/view/12347/

Voor wie de tekst niet kent, het begin ervan:
I’m sorry, but I don’t want to be an emperor. That’s not my business. I don’t want to rule or conquer anyone. I should like to help everyone, if possible, Jew, gentile, black man, white. We all want to help one another. Human beings are like that. We want to live by each other’s happiness — not by each other’s misery. We don’t want to hate and despise one another.
In this world there is room for everyone. And the good earth is rich and can provide for everyone. The way of life can be free and beautiful, but we have lost the way. Greed has poisoned men’s souls, has barricaded the world with hate, has goose-stepped us into misery and bloodshed. We have developed speed, but we have shut ourselves in. Machinery that gives abundance has left us in want. Our knowledge has made us cynical. Our cleverness, hard and unkind. We think too much and feel too little. More than machinery we need humanity. More than cleverness we need kindness and gentleness. Without these qualities, life will be violent and all will be lost.
The aeroplane and the radio have brought us closer together. The very nature of these inventions cries out for the goodness in men, cries out for universal brotherhood, for the unity of us all.
Rest van de Engelse toespraak is te vinden op http://en.wikiquote.org/wiki/The_Great_Dictator

Holocaustontkenning op school

Er is een kwestie waar ik me behoorlijk over opwind en dat is het krantenbericht over een onderzoek naar de reacties van middelbare scholieren op het holocaust onderwijs. Enkele zinnen uit het bericht: “Een op de vijf geschiedenisdocenten in de vier grote steden heeft weleens meegemaakt dat zhij de holocaust [de systematische vernietiging van miljoenen joden] niet of nauwelijks ter sprake kon brengen, omdat vooral islamitische leerlingen er moeite mee hebben.”
Diverse vragen dansen dan door mijn hoofd: waarom wil men geen les over de holocaust? Wat doet men om het lesgeven al dan niet onmogelijk te maken? Wat doen de docenten er aan?
Om met de laatste vraag te beginnen: wie bepaalt wat er op school onderwezen wordt? Ik dacht altijd dat dat de sectie van het betreffende vak was, die al dan niet door een examenprogramma geleid een vak serieus vult. Ik moet er niet aan denken dat de toevallige sym- en antipathieën van leerlingen, ouders en andere groepen in de samenleving zoden gaan bepalen wat ik in mijn vak zal moeten geven en wat ik zeker moet laten vallen.?Het is het absolute recht van leerlingen om aan te geven, dat een onderwerp moeilijk,  saai en vervelend is, dat de docent meer moeite moet doen om het aantrekkelijk te maken, maar het kan nooit zo zijn dat een groep leerlingen uitmaakt, dat ik onderwerp X niet mag geven, omdat het hen niet aanstaat.
Wat doe je met leerlingen die je dan toch het leven zuur maken, omdat ze geen holocaustonderwijs willen? Naar mijn mening hebben die leerlingen een probleem, als hun gedrag het een docent moeilijk maakt om het onderwerp ter sprake te brengen.?Wie tegen holocaustonderwijs is, ontkent meestal ook de waarheid van diezelfde holocaust. Het barst in de wereld nog steeds van maffe mensen die denken dat de aarde plat en dat de nazi’s geen volkerenmoord tegen de Europese joden hebben uitgevoerd.?Iedereen mag van mij in mijn les het bestaan van God ontkennen, zeggen dat Jezus een ezel is, dat de evolutietheorie een uitvinding van gekke wetenschappers is, maar de eerste de beste leerling die het waagt serieus de werkelijkheid van de holocaust te ontkennen, gaat bij mij de deur uit. Ik stuur hem naar de mediatheek om het 1500 pagina’s tellende standaardwerk van Raul Hillberg, “De vernietiging van de Europese joden” te lezen en samen te vatten en hij komt niet binnen voor hij de feiten erkent of wetenschappelijk weerlegd heeft.
Als ik kijk naar de gebeurtenissen in Gaza, dan vind ik dat de staat Israel akelige dingen doet die veroordeeld moeten worden. Maar de staat Israel is niet hetzelfde als het jodendom. Israel is een min of meer democratische staat en het jodendom is een levensbeschouwing. Die twee moet je uit elkaar houden.?Aangezien alle islamitische landen rondom Israel geleid worden door dictators, die niets om hun onderdanen, maar alles om macht en inkomen geven, hebben die criminele staatshoofden er baat bij om Israel als zondebok aan te merken. Zo kunnen ze hun eigen wandaden verdoezelen en de bevolking een vijand aanbieden waartegen gevochten moet worden. ?Deze onderdrukkers doen niet anders dan Hitler die de Europese joden voor alle kwaad verantwoordelijk stelde, zelfs als ze het nooit gedaan konden hebben.?Het is treurig dat de betreffende islamitische leerlingen meer geloof hechten aan wat professionele verdraaiers van de waarheid vertellen dan dat ze de zorgvuldig onderzochte feiten van de weerzinwekkende holocaust serieus nemen.
De Keten, juni 2010

Mensen die joden redden

Een geliefde surfplek is de webstek waar met enige regelmaat lijsten worden verzameld van de meest onmogelijke en bizarre zaken en gebeurtenissen, http://listverse.com . In het verleden heb ik er al eens aandacht aan besteed . Dankzij hun RSS-feed kwam ik enkele nieuwe interessante lijsten tegen.

De namen van individuele mensen die hun nek hebben uitgestoken om tijdens de barbaarse holocaustperiode joodse mensen te redden kunnen niet vaak genoeg genoemd worden. Hier is een lijst van mensen die door de Israelische regering als ‘rechtvaardigen’ erkend zijn.
http://listverse.com/2008/11/06/10-people-who-saved-jews-during-world-war-two/

De Japanse diplomaat Feng-Shan Ho, die 2000 joden het leven redde in Oostenrijk.
Irena Sendler, een Poolse maatschappelijk werkster wist 2500 joodse kinderen uit het ghetto in Warschau met vals papieren weg te werken.

Hugh O’Flaherty was een Ierse katholieke priester die 4000 geallieerde soldaten en joden in Rome uit de handen van de nazi’s wist te houden.

Giorgio Perlasca die in de Spaanse burgeroorlog aan de zijde van Franco streed, was zo teleurgesteld in het fascisme dat hij in 1944 naar de Spaanse ambassade in Boedapest vluchtte en van daaruit 5000 joden een vals paspoort bezorgde om naar veiliger landen te reizen.

De tweede Japanner in de lijst is Chiune Sugihara, die zijn werd deed in Litouwen, toen de Duitsers het land overvallen hadden. Hij schreef op eigen initiatief visa uit voor een verblijf in Japan en redde daarmee duizenden mensen. Hij schreef op sommige dagen tot achttien uur om de visa’s klaar te maken.

Georg Ferdinand Duckwitz, een Duits lid van de NSDAP werkte in Denemarken tijdens de oorlog. Hij maakte een geheime reis naar Zweden en overtuigde de minister-president om Deense joden toegang tot zijn land te geven. Daarna waarschuwde hij de Deense politicus Hedtoft, die belangrijkse rabbi’s in zijn land overhaalde om zoveel mogelijk joden naar Zweden te laten oversteken. Dank zij Duckwitz’ optreden overleefde 99 % van de Deense joden de holocaust.

Frank Foley was een Britse geheime agent die als een ‘scarlet pimpernel’ huzarenstukjes uithaalde om joden te redden. De schatting ligt op 10.000 levens.

Aristide de Sousa Mendez, een Portugese diplomaat, die tegen de orders van zijn eigen regering in gratis visa verstrekte aan 30.000 vluchtelingen, waaronder 12000 joden.

Dimitar Peshev, minister van justitie in Bulgarije tijdens de tweede wereldoorlog, weigerde de 48.000 eigen joodse inwoners te laten afvoeren naar de vernietigingskampen, hoewel hij eerder had meegewerkt aan antisemtische wetgeving in zijn eigen land.

De nummer 1 op de lijst is Raoul Wallenberg, die tijdens de oorlog in Boedapest werkte en met neppaspoorten zeker 100000 joden het leven redde. Hij huurde 32 huizen in de Hongaarse hoofdstad en maakte er bluffend Zweeds grondgebied van, waar op zekere momenten 10000 mensen gehuisvest werden.

Typisch, er is een bonus en dat is paus Pius XII, wiens optreden tijdens de tweede wereldoorlog door veel mensen als laf en halfslachtig aan de kaak is gesteld. In deze lijst wordt een andere kant belicht en komt men tot de conclusie dat de zachte diplomatie van het Vaticaan bijna een miljoen mensen gered heeft.
Het zal een heftige discussie blijven, ben ik bang.

Anne Frank en Goebbels

Op de website http://www.annegoebbels.nl/ is informatie te vinden over het project waarin de visies van de joodse Anne Frank en de antisemitische Joseph Goebbels tegenover elkaar gezet worden. Uit de informatie op de website de volgende informatie over deze intrigerende theatervoorstelling.

“Anne en Goebbels, een confrontatie zal op jong en oud indruk maken. Ook leerlingen in het voortgezet onderwijs spreekt deze multimediale voorstelling zonder meer aan. Anne Frank zullen ze kennen, maar welke gedachtewereld ging er nu schuil achter de Holocaust?
Het verleden

In de verstilde ruimte van het theater zitten de toeschouwers oog in oog met Anne Frank en Joseph Goebbels, antisemiet en racist in hart en nieren en propagandaman van de nazi’s. Zij gaan mee in zijn leven, zijn werkelijkheid en zijn denkbeelden, zoals hij die twintig jaar lang optekende in zijn dagboeken. Authentieke filmbeelden tonen welke keiharde werkelijkheid achter Goebbels woorden schuilging. En zodra hij zwijgt, is steeds weer de stem te horen van Anne Frank, een van de zes miljoen joodse slachtoffers.

Het heden

De voorstelling past alleen al historisch gezien uitstekend binnen het voortgezet onderwijs. Maar onmiskenbaar daagt de voorstelling ook uit met de klas na te denken over het heden, over de wijze waarop hier en elders groepen mensen worden ‘weggezet’. Welke mechanismen liggen daaraan ten grondslag? Hoe laten we ons allemaal meeslepen door woorden en beelden en hoe kun je je stem laten horen?
Welke klassen?

Scholieren in klassenverband van harte welkom, vanaf klas 4 vmbo-t, havo en vwo. Gezien de inhoud van de voorstelling is het noodzakelijk dat zij voorbereid zijn en voldoende kennis hebben van de historische context.
Schoolvoorstellingen

Raadpleeg voor schoolvoorstellingen de speellijst op deze site. Soms is een extra schoolvoorstelling mogelijk. Neem daarvoor contact op met het theater in uw buurt of met Habima Producties, info@habimaproducties.nl.”

De vrouwen van Ravensbrück en jongeren

Op de site “Geen vrede met oorlog”vind je informatie over Kamp Ravensbrück, over de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog, maar juist ook over waarden en normen van nú.

De website is opgedeeld in drie onderdelen. Onder de knop Informatie vind je achtergrondinformatie over de geschiedenis van de tweede wereldoorlog, het verzet en het vrouwenkamp Ravensbrück.

Onder de knop Onderwijs staan een Test, Filmpjes, Toen & Nu en diverse verhalen van vrouwen in kamp Ravensbrück. De verhalen van drie vrouwen staan er heel beknopt op, voorzien van tekeningen die een goed beeld geven van de barre omstandigheden waarin de kampbewoners verkeerden. Er is een test over wat jj zou doen. Toen ik de site bezocht, stond er een vraag met drie mogelijke antwoorden, maar een link naar andere vragen kon ik niet vinden. Als een test begint met vraag 1, neem ik aan dat er ook een vraag 2 komt.
Er zijn ook twee interviews met overlevende vrouwen te zien en te beluisteren.

Toen en nu koppelt zaken uit de tweede wereldoorlog aan zaken die nu spelen: Verboden voor, Pesten, Wij en zij, met de groep mee.

En bij Overige staan links en andere informatie.

er is ook een docentenafdeling met dezelfde indeling, alleen wel toegespitst op de praktische kant: lessugessties, scholenexcursie e.d.

De website is te vinden op http://www.geenvredemetoorlog.nl

Apt Pupil

Apt Pupil (kiene leerling) is het verhaal van een begaafde middelbare scholier, Todd Bowden, die een obsessie ontwikkelt voor de holocaustverhalen. Hij leest er alles over wat hij te pakken kan krijgen. Door zijn obsessie en weetgierigheid ontdekt hij dat Mr. Denker, een oude met een accent sprekende man in het dorp, in feite Kurt Dussander, ex-commandant van een van de nazi-concentratiekampen is. Hij grijpt met deze ontdekking de gelegenheid aan om de man te chanteren en hem te dwingen zijn concentratiekampervaringen uit de eerste hand aan hem te vertellen. Todd zal geen autoriteiten inlichten in ruil voor de verhalen na schooltijd. Elke middag gaat Todd met een smoes naar de oude man en laat hem zijn gruwelverhaal vertellen. Hij wil het zelfs zo realistisch doen, dat hij Dussander een SS-uniform laat aantrekken, dat hij bij een rekwisietenwinkel ontdekt heeft.
Todd raakt gefascineerd door de verhalen en onmiskenbaar verandert er iets in hem. Als hij op een middag tijdens basketballoefeningen een duif met een verlamde vleugel op de grond aantreft, knalt de jongen het diertje met de bal naar buiten.
Todd’s punten gaan achteruit en hij moet voor een gesprek met zijn ouders naar de decaan komen. De brief hierover onderschept hij en als hij alleen aankomt bij de decaan, blijkt meneer Denker er te zitten, die zich als zijn opa heeft ontpopt. Denker dwingt Todd zijn best te doen om zijn slechte punten op te halen. Boos dreigt Todd de oorlogsmisdadiger te zullen aangeven, als hij niet ophoudt zich met zijn leven te bemoeien. Denker maakt hem het volgende duidelijk: “Als ik gepakt wordt en ze me ondervragen, zal ik je naam eindeloos herhalen. Na zo’n schandaal wordt het nooit meer hetzelfde!”
Denker heeft hiermee Todd in zijn macht.
Denker doet een avond het SS-uniform aan en staat voor het raam, waar hij gezien wordt door een zwerver. Enkele dagen later ontmoet hij de zwerver opnieuw en neemt hij mee naar huis. Na een borrel steekt hij de man in zijn rug en de man belandt uiteindelijk in de kelder. Door de inspanning krijgt Denker een hartaanval en belt in nood Todd op. Todd komt onmiddellijk en hoort van Denker alias Dussander: ‘Ik heb hulp nodig en jij dus ook.”
Todd loopt de kelder binnen, wordt opgesloten door Denker en ziet de zwerver. Deze blijkt niet dood te zijn en Todd maakt met een spade het lugubere werk af. Vervolgens belt hij een ambulance en verbrandt snel alle herinneringen aan de nazi’s en het uniform.
In het ziekenhuis komt Denker op een kamer te liggen met de heer Kramer, die hem als joods overlevende herkent als de beul van Patin, verantwoordelijk voor de dood van zijn vrouw en kinderen.
Terwijl Dussander in het ziekenhuis ligt, houdt Todd de eindexamenspeech, die als onderwerp Icarus heeft. Een beeld voor zijn eigen bestaan? Op weg naar het spreekgestoelte met zijn ouders komen zij de decaan tegen, die wantrouwen krijgt als hij de verkeerde antwoorden van de ouders van Todd beluistert.
Dussander wordt gearresteerd in het ziekenhuis. Zijn huis wordt doorzocht en in de kelder wordt het begraven lichaam van de zwerver gevonden. De politie ondervraagt Todd die zich ternauwernood kan redden door de nodige leugens te vertellen. Todd weet aannemelijk te maken dat hij niets van het oorlogsverleden van Dussander wist en zelf ook slachtoffer is van de oorlogsmisdadiger.
De oorlogsmisdadiger zelf wordt bewaakt in het ziekenhuis, maar weet ongemerkt toch de slang van het infuus los te maken, waardoor hij weer hartstoornissen krijgt. Terwijl zijn schokkende lichaam de doodstrijd levert, belt de wantrouwende decaan bij het huis van Todd’s ouders aan en treft alleen Todd thuis. Wanneer Todd de kritische vragen van de decaan beluistert, maakt hij de man duidelijk dat hij een grens aan het overschrijden is. “Je hebt er geen idee van wat ik kan doen.” Hij suggereert de decaan zwart te zullen maken door hem te beschuldigen van ongewenste seksuele intimiteiten. “Als ik mijn mond open doen, komt het nooit meer goed, zelfs niet wanneer zal blijken, dat je niets gedaan hebt.”
Op dat moment trekt de monitor aan het ziekenhuisbed van Dussander een lange streep. De oorlogsmisdadiger is dood, zijn opvolger staat al klaar. Todd blijkt een kloon van Dussander te zijn geworden.

Hoewel het plot op sommige momenten enigszins ongeloofwaardig aandoet, blijven de vragen erachter fascineren:
Is het inderdaad zo, dat wie met pek omgaat ermee besmet wordt?
Waar komt de fascinatie voor de gruwelverhalen vandaan? Heeft die te maken met ‘het beest in onszelf’?
Is de karakterverandering van Todd – van begaafde student tot moordenaar en chanteur – mogelijk in onze eigen werkelijkheid, los van de film?
Hoe reconstrueer je de stappen die Todd gezet heeft om zich als deze ‘kiene leerling’,maar van wel van een oorlogsmisdadiger te kunnen ontwikkelen?
Is Todd een speelbal van Dussander of heeft hij ook bewuste stappen in het proces gezet?
Waarom laat iemand zich inpakken – Todd door Dussander, de decaan door Todd – als iemand dreigt met leugens de waarheid geweld aan te doen? Zijn leugens gemakkelijker te geloven dan de waarheid? Wat voor angst ligt hieraan ten grondslag?

Leerlingen die met deze film aan de slag gaan, hebben een zee van vragen te beantwoorden. De film kan hen een venster op een werkelijkheid openen, waar ze geen vermoeden van hebben gehad en die ze een plaats in hun leven moeten geven. Of de film houdt hen een spiegel voor en vraagt hen in hoeverre zij zich in de hoofdpersonen herkennen, in hun gedachten en gedragingen.
In beide gevallen heeft ‘Apt Pupil’ zijn levensbeschouwelijke waarde bewezen.

Samenwerkend leren met een wiki

Samenwerkend leren noemen we het. Het is soms aan te bevelen, vaak niet, denk ik soms. Een manier van samenwerkend leren heb ik gevonden in de vorm van een wiki. Ik neem het voorbeeld van de fascisme-wiki op onze webstek: http://www.uitgeverijwvdoever.nl/index.php/fascisme.
• Ik heb een overzichtsartikel gemaakt waarin de door mij gewenste onderdelen globaal beschreven worden. Je kunt ook ergens anders een artikel lenen.
• De themata die ik bestudeerd wil hebben heb ik klikbaar gemaakt. Ze verschijnen dan blauw in de tekst.
• Iedere leerling of groepje leerlingen krijgen een onderwerp toegewezen, met de opdracht het onderwerp in de tekst aan te klikken. Er verschijnt de mogelijkheid om een nieuwe pagina aan te maken. De pagina krijgt de naam van het onderwerp.
• De bedoeling is dat de leerlingen hun onderwerp zo goed mogelijk invullen, er komt in feite een achtergrondartikel over. Ze krijgen van mij per onderwerp enkele relevante, door mij gecontroleerde en goed gevonden urls, zodat de ruis van verkeerde sites in ieder geval vermeden kan worden. Ze mogen andere sites bezoeken, maar van alle informatie geven ze aan waar die vandaan komt.
• Als de opdracht klaar is, waar ze meestal enkele weken zelfstandige tijd buiten de lessen voor krijgen, zijn er voor de docent verschillende mogelijkheden:
– zhij leest de verschillende achtergrondartikelen en geeft er een beoordeling over.
– Zhij formuleert een aantal vragen door de verschillende onderwerpen heen die de leerlingen moeten gaan beantwoorden. Na bespreking ervan kunnen de vragen en antwoorden onderwerp van toets of test zijn, aangezien iedereen dezelfde informatie heeft gekregen.
– Zhij geeft andere groepen de opdracht naar fouten en moeilijke onbegrijpelijke zaken in de teksten van een ander te zoeken en die naar voren te brengen. Die fouten worden verbeterd.
– Zhij heeft de fouten zelf vastgesteld, ook aangegeven en soms zelfs veroorzaakt door enkele wijzigingen aan te brengen en geeft de opdracht aan de schrijvers ervan de zaken correct te maken.
– Zhj geeft alle leerlingen de opdracht hun tekst presentabel te maken, zodat een volgende les iedere groep een verhaal kan houden, wanneer de docent hem/haar/hen voor de klas roept.
LIA 132 10-6-2009

Milgrams experiment herhaald

Een omstreden wetenschappelijk onderzoek, waarbij proefpersonen wordt opgedragen anderen pijn te doen, is na vijfenveertig jaar opnieuw uitgevoerd. In 1963 veroorzaakte de zogeheten Milgram-test voor veel opschudding, omdat het aantoonde dat de meeste mensen in staat zijn tot het martelen van anderen. Psycholoog Stanley Milgram wilde weten of en wanneer mensen in opstand komen tegen autoriteiten als die hen vragen immorele dingen te doen. Vrijwilligers werd gezegd dat de test draaide om de relatie tussen pijn en leren: bevordert het geven van pijnprikkels het leerproces? De proefpersonen moesten een andere vrijwilliger – gespeeld door een acteur – stroomstoten geven als die een fout antwoord gaf. Het voltage werd bovendien verhoogd na elk fout antwoord. Ook wanneer het ‘slachtoffer’ – die uiteraard helemaal geen stroomstoten kreeg toegediend – begon te gillen van de pijn, bleef acht van de tien vrijwilligers het voltage verhogen. Amerikaanse onderzoekers van de universiteit van Santa Clara voerden de test opnieuw uit. Ze waren benieuwd of mensen nu, vijfenveertig jaar later, minder gezagsgetrouw zijn. Maar opnieuw blijkt een ruime meerderheid van de proefpersonen bereid een ander flink te martelen, als dat wordt opgedragen. Van de 41 vrijwilligers bleven 29 doorgaan met het toebrengen van stroomstoten – zelfs nadat een derde persoon de kamer binnenkwam, en de marteling aan de kaak begon te stellen. Doctor Jerry Burger zegt tegen het Britse persbureau Reuters dat het bizarre experiment niets zegt over de ‘goedheid’ van de vrijwilligers. Het bewijst eerder dat iedereen onder druk in staat is tot ‘verontrustende dingen’.

29-12-08 – © Elsevier

Der Untergang

Ik ben een van die mensen die ‘der Untergang’ nog niet gezien had. Afgelopen weken heb ik meegemaakt hoe de laatste dagen van de Führer en zijn getrouwen zijn verlopen. Denk ik aan de mogelijkheid om er iets mee te doen in de klas, dan valt me op, dat ergens in de film duiken en de leerlingen twintig minuten naar de waanzin van die dagen laten kijken altijd wel enkele fragmenten opleveren die de waanzin van het meedogenloze experiment van de nazi’s laat zien.

Er zullen genoeg reacties van leerlingen komen waar wat mee te doen valt.

[LIA 106]

Holocaustonderwijs

Recentelijk las ik een artikel onder de titel ‘Teaching the Holocaust’, waarin de Amerikaanse docent Ethiek Anthony Tiatorio een opsomming geeft van de valse sporen die men kan volgen als het gaat om onderwijs over de holocaust aan jongeren. Wie de verkeerde invalshoek neemt, loopt zwaar het risico dat de leerlingen wegzweven, omdat ze het gevoel hebben dat deze ethische zaken niets met hen zelf te maken hebben. Het artikel is te vinden op de volgende plaats:

http://www.ethicsineducation.com/Holocaust%20Lessons.htm

Op zijn website houdt hij ook een pleidooi voor het gebruik van historische fictie: ” The students begin to see history in real human terms, as the stuff of common people confronted with extraordinary challenges and this helps them sort out the significant from the superficial. The story weaves its fiction around and between the real public figures and events of a past era, but is not directly about them. Its drama is of ordinary individuals whose lives are battered and buffeted by the colossal events of their time. The students identify with these people, who are men and women very much like them, their friends and families, and whose hopes, fears and dreams are no different from their own. In this way, they experience, in understandable everyday terms, the drama of real human dilemmas. Good historical fiction can capture the imagination of students, as no textbook ever can, and motivate them to want to learn more.”

Bezig met het opzetten van een serie lessen over fascisme en ons en de holocaust is mijn vraag wie van de collega’s mij kan tippen over een boekfragment, waarin op aansprekende wijze de dilemma’s in wereldoorlog 2 verwoord en verbeeld worden. Het mogen ook videofragmenten zijn, als het maar om fictie gaat, die erin slaagt leerlingen gevoelig te maken voor de keuzes die mensen in die dagen konden of moesten maken.

Ik hoop op enkele mooie voorbeelden!
[LIA 104]