Categoriearchief: fundamentalisme

Amerikaanse Taliban

Op Canvas, het Belgische tweede net, volgde ik de afgelopen weken een enerverende serie, The Newsroom, genaamd. Onderwerp van de serie is het wel en wee, met de nadruk op het tweede uiteraard, van de redactie van een nieuwsprogramma, Newsnight, dat gepresenteerd wordt door Will McAvoy. Hij ligt permanent in de clinch met de bazin van de holding, Leona, en haar zoon, die alleen naar de winstcijfers kijken en zeer dicht tegen de Tea Party aanliggen met hun ideeën. McAvoy is ook republikein, maar verafschuwt de ideeën en praktijken van de Tea Party aanhangers.

In een uitzending kraakt hij de ideeën van de de aanhangers van de Tea Party af en geeft hen weer als fundamentalisten. Zijn karakteristieken van  fundamentalisme:

• Ze houden van ideologische zuiverheid

• Ze vinden dat compromis een vorm van zwakte is

• Ze gaan uit van een letterlijke bijbellezing

• Ze wijzen de wetenschap af

• Ze negeren en ontkennen nieuwe informatie als die beschikbaar komt

• Ze vrezen de vooruitgang

• Ze doen er alles aan om tegenstanders te demoniseren

• Ze wensen controle over het vrouwenlichaam te houden

• Ze blinken uit in xenofobie

• Ze hebben een stammenmentaliteit

• Ze wijzen andere meningen categorisch af

• Ze hebben een ziekelijke haat tegenover de overheid

Kortom, zegt McAvoy, we hebben hier te maken met de Amerikaanse Taliban. Want al deze kenmerken zijn zonder meer van toepassing op de Afghaanse moslimfanatici, maar evenzeer op de mensen die zich doen gelden als voorvechters van de Amerikaanse Tea Party.

Mij lijkt het Newroomlijstje van wie fundamentalist is een aardige bijdrage om het gesprek met de leerlingen over fundamentalisme aan te gaan.

 

Het gevaar van een enkel verhaal

Van collega Aukje Becherif kreeg ik de volgende tip toegezonden:
Laat je niet verleiden door slechts een enkel verhaal, zegt de Nigeriaanse schrijfster Chimamanda Adichie. Ga op zoek naar de schatten van andere culturen.

De schrijfster Chimamanda Ngozi Adichie (32) groeide op in Oost-Nigeria, in de universiteitsstad Nsukka. Haar vader was daar professor in de statistiek aan de Universiteit van Nigeria, waar ook haar moeder werkte.
Als kind las Adichie verhalen van Britse en Amerikaanse schrijvers. Toen ze 7 jaar was, begon ze zelf te schrijven. “Al mijn personages waren blank en hadden blauwe ogen”, zegt ze later over die verhalen. “Ze speelden in de sneeuw en aten appels. En ze spraken veel over het weer en hoe heerlijk het was dat de zon zich een keer liet zien.”
Het is voor haar een voorbeeld hoe beïnvloedbaar en kwetsbaar mensen zijn wanneer ze worden blootgesteld aan slechts een verhaal. Op haar 19de vertrok Adichie naar de Verenigde Staten. Haar tweede roman Half of a Yellow Sun, uit 2006, die speelt rond de Biafra-oorlog in de jaren zestig, werd een bestseller in de Verenigde Staten, Groot-Brittannië en ook in Nigeria. In Amerikaanse en Britse kranten verschenen lovende kritieken.
Dit jaar verscheen de korteverhalenbundel The Thing Around Your Neck, vertaald als Het ding om je hals. Volkskrant-redacteur Wim Bossema schreef daarover: “Het overheersende thema is het leven tussen twee werelden, tussen Nigeria en de Verenigde Staten. Het ding om je hals is de beklemming van een jonge Nigeriaanse die in de Verenigde Staten, het land van grote auto’s en leven in villa’s, eenzaamheid en armoede vindt. ’s Nachts grijpt de ontheemding haar naar de keel en verstikt haar bijna voor ze in slaap valt.”

In juli 2009 hield zij een lezing onder dit titel “Het gevaar van één enkel verhaal”. Haar lezing is terug te vinden via de volgende link:


http://www.hartenziel.nl/artikel/Het_gevaar_van_een_enkel_verhaal

Scheppingsgeloof onverminderd sterk in de VS

Veertig procent van de Amerikanen geloven dat God de mensen in hun huidige vorm ongeveer 10.000 jaar geleden schiep, wat er iets minder zijn dan jaren geleden.
Achtendertig procent geloven dat God een proces leidde, waarbij mensen vanuit minder uitgewerkte levensvormen in miljoenen jaren zich ontwikkelden. Zestien procent – iets meer dan tevoren – geloven dat de mens zich in de loop van miljoenen jaren zonder tussenkomst van God zich ontwikkelde.
Het seculiere evolutiedenken is sinds 182 van 9 naar 16 procent gestegen. De aanhangers van het scheppingsgeloof daalden in diezelfde tijd van 47 naar 40 procent.
De strikte overtuiging is het sterkst bij de minst ontwikkelde groeperingen, terwijl mensen met enige opleiding (college en hoger) naar de twee andere opvattingen neigen.
Dat de regelmatige kerkganger zich sneller aan het scheppingsgeloof conformeert, verwondert niemand, maar toch hangt ook 25 procent van de niet-kerkgangers het scheppingsgeloof aan.
Onder de regelmatige kerkgangers vinden we in de VS heel vaak republikeinen, wat verklaart dat 52 % van de ondervraagde republikeinen het scheppingsgeloof aanhangt, terwijl dat bij de democraten 34 % is.
De onderzoekers van Gallup geven aan dat de verhoudingen niet wezenlijk veranderd zijn sinds de tachtiger jaren, wat voor de Amerikaanse samenleving ook wel zal betekenen, dat de debatten over wat in school geleerd moet worden over het ontstaan van mens en universum voorlopig nog wel even voort zullen duren.
Voor de statistieken:
http://www.gallup.com/poll/145286/Four-Americans-Believe-Strict-Creationism.aspx

Hoe fundamentalistisch ben je?

De afgelopen jaren heeft Trouw zich als beste krant, zeker wat het levensbeschouwelijke veld betreft, voortdurend bewezen. Eerst kon je via de webstek een test doen naar je religieuze voorkeur via een relitest. De afgelopen weken heeft de krant een fundamentalismetest ontwikkeld, die begeleid wordt door interessante artikelen over het verschijnsel fundamentalisme in allerlei verschijningsvormen. De test maakt gelukkig onderscheid in algemeen fundamentalisme en religieus fundamentalisme.

Enthousiast ben ik zelf ook aan de slag gegaan met de test. Dit was het resultaat:
Fundamentalisme
40%
Fundi Light
U bent zeker geen geharnaste fundamentalist. Maar als u eerlijk bent, dan weet u dat u aan de buitenkant wel tolerant lijkt, maar van binnen wel erg overtuigd bent van uw eigen gelijk.

Religieus fundamentalisme
38%
Fundi Light
Hoewel u enigszins gematigd bent in uw denken, bent u nog steeds een religieuze fundamentalist. U vindt dat anderen hun eigen overtuiging mogen hebben, maar u houdt tegen de stroom in vast aan uw eigen religieuze opvattingen.

Je ziet, het geeft je toch weer te denken.

De test is eenmaal te maken via http://www.trouw.nl/funditest.
Als de krant de test standaard op de webstek houdt, is het een interessante manier om bij lessen over fundamentalisme e.d. [zie ons TDG4 boek] de leerlingen hun eigen invulling te laten maken.