Categoriearchief: ritueel

Allerzielen

Het is binnenkort weer 2 november, Allerzielen, en het eer bewijzen aan de doden is traditie op die dag in veel culturen. The Guardian heeft een galerij met foto’s van over de hele wereld bij elkaar gezet in op een webpagina, met tekst en uitleg ernaast. Wie een aantal foto’s zoekt om leerlingen te laten zien hoe intens, divers en uitbundig de dag van de doden wordt gevierd, heeft hier een goede bron aan.

http://www.theguardian.com/world/gallery/2012/nov/02/day-of-the-dead-pictures

Dood voor beginners

Deze informatie ontleen ik aan de webstek van www.reliwerk.nl:

Vanaf zondag 14 september zenden IKON en EO een achtdelige documentaireserie uit over de kunst van het sterven. Want of we nu willen of niet, dood gaan we allemaal. Maar wat weten we eigenlijk van sterven, afscheid nemen, rouwen en het leven na de dood? Zijn we er bang voor of verlangen we ernaar? En kunnen we het leren?

In een tijd waarin we ons hartstochtelijk vastklampen aan het leven, onder het motto: forever young is het adagium memento mori – gedenk te sterven – geen alledaagse levenswijsheid meer. We zijn als de dood voor de dood: carpe diem, pluk de dag. Maar als het onvermijdelijke einde daar is, hebben we dan nog rituelen om te rouwen? Lastige vragen en geen gemakkelijke antwoorden.

Sluit acht weken lang op rituele wijze de zondag af met Dood voor Beginners, uw survival kit op weg naar het einde, voor beginners & gevorderden.

Dood voor Beginners is te zien vanaf zondagavond 14 september om 23.45 uur op NPO 2.

Aflevering 1 – Ik ga niet dood (14 september)

Aflevering 2 – Als de dood

Aflevering 3 – De dood, de dokter en de anderen

Aflevering 4 – Uit het leven gestapt

Aflevering 5 – Het olifantenkerkhof

Aflevering 6 – Rituelen om te rouwen

Aflevering 7 – Aan gene zijde

Aflevering 8 – Memento Mori

Voor meer informatie: ikon.nl/doodvoorbeginners.

 

Sweet sixteen en nu?

Enkele jaren geleden kon je een opmerkelijke beweging bij Nederlandse jongeren bespeuren, nl. de toenemende populariteit van de sweet sixteen party. Het evenement is komen overwaaien vanuit Amerika, waar heel veel jongeren en hun ouders het bereiken van de zestienjarige leeftijd zien als een vorm van ‘coming of age’, de overgang van kind naar volwassene.

Zeker met het wegvallen van religieuze overgangsrituelen, zoals vormsel, belijdenis doen e.d. moeten er andere meer sprekende manieren gevonden worden om de initiatie in de volwassenheid gestalte te geven.

In de Nederlandse samenleving ging tot voor kort de wereld van de volwassenen open bij het bereiken van de zestienjarige leeftijd. Je mocht alcohol gaan gebruiken, roken en als seksueel wezen was je geen minderjarige meer. Alleen het rijden van een auto was nog voorbehouden aan de achttienjarigen.

Wie op Google ‘sweet sixteen party’ intikt komt hele series handleidingen tegen hoe een daverende sweet sixteen party te organiseren, waar nog lang over nagesproken zal worden. Ook in de levensbeschouwelijke dagboeken van leerlingen kwam ik regelmatig de verwijzing naar dit opgroeiritueel tegen.

Mijn vraag is nu, in hoeverre bepaalde wetten, zoals geen alcohol onder de 18, van invloed zijn op het vieren van de begeerde leeftijd. Verschuift het feest van 16 naar 18, omdat dan de werkelijke wettelijke doorbraak naar de volwassenheid plaatsvindt? Of maken de nieuwe gezondheidsregels niets of weinig uit, als het gaat om het vieren van de beroemde ‘coming of age’?

Mogelijk hebben collega’s er concrete ervaringen mee!?

Coming of Age

Een belangrijk thema, zowel in romans als in films, is het volwassen worden van jongeren. Op velerlei wijzen is dit proces gethematiseerd en in de grote meerderheid van de gevallen is het een verhaal met een positieve uitkomst, zij het meestal na enige strubbelingen die de spanning erin moeten brengen.

Een heel apart verhaal is de roman ‘Staal’ van de jonge Italiaanse schrijfster Silvia Avallone, die in Italië met enkele prijzen ging slepen en een hele tijd op nummer 1 van de bestsellerlijst heeft gestaan. Al is dat zeker geen garantie voor een authentieke roman, ik durf te zeggen, dat ze een fraaie prestatie geleverd heeft en een roman heeft geschreven die je blijft boeien.

Het is het verhaal van Anne en Francesca, twee dertienjarige meisjes, die ontdekken dat hun zich ontwikkelende lichaam hen tot het middelpunt van de kleine wereld van Piombino maakt. Piombino is een stad met een fikse staalindustrie aan de Middelllandse Zee en ligt tegenover Elba. De meeste mensen zijn nog nooit naar Elba geweest, het is het gebied van de toeristen en de rijken; en zij wonen en werken in Piombino in naargeestige woonkazernes, waar de verdovende middelen het leven een stuk veraangenamen. In Dante’s termen: Elba is de hemel, Piombino is op zjn best het vagevuur en op zijn slechtst de hel.

Anna en Francesca zag ik regelmatig in mijn klas en elke docent kent ze: enkele zeer van zichzelf bewuste meiden in ieder geval wat hun lichamelijkheid betreft, die een leidende rol in een klas kunnen spelen, omdat ze het testosteron van de jongens kunnen richten en ze zich de arrogantie aan kunnen meten zich boven andere minder bedeelde meiden te verheffen. In feite zijn het zielige onzekere meiden die de voortdurende bewondering van anderen nodig hebben om te denken dat ze iets betekenen. Narcisme ten top, en als binnen afzienbare tijd de belangstelling van de omgeving naar andere meiden gaat, vallen ze in een diep gat.

In haar roman laat Avallone de sociale achtergrond sterk meewegen. Je bent in Piombino geboren en ook al behoor je tot de top twee van je leeftijd, je zult genadeloos ingehaald worden en je leven op een ander niveau in Piombino slijten dan je op 13-jarige leeftijd gedacht hebt. Het gaat in haar roman over mensen die nergens meer in geloven; het enige wat ze kunnen en doen, is het creëren van een valse wereld door drugs, seks en drank. Alleen de moeder van Anna blijft geloven in het ideaal van de gelijke mens en deelt pamfletten uit op bepaalde plaatsen en tijden. Alle anderen praten over een beter leven, maar laten door een vorm van zelfdestructief gedrag zien, dat ze er diep van binnen niets van geloven.

Het is geen prettige volwassenheid waarin Avallone de beide meiden laat eindigen. Anna wordt verliefd op een oude vriend van haar broer Alessio, heeft er anderhalf jaar een complete seksuele relatie mee, maar raakt wel gedesillusioneerd. Op een leeftijd, waarin je aan alle kanten geestelijk en lichamelijk aan het ontwikkelen bent een leven leiden dat bijna uitsluitend volwassen is, moet wel sporen nalaten in iemand volwassenwording. Francesca en haar moeder worden lens geslagen door haar vader, zij ontdekt haar lesbische kant in zich en ontwikkelt een flinke mannenhaat. Dat maakt het haar mogelijk om kil en zakelijk te gaan optreden in een stripbar en zo haar geld te verdienen.

Beide meiden groeien uit elkaar en aan het eind komen ze elkaar bij Anna thuis weer tegen. Sandra, Anna’s moeder, stelt hen voor een tochtje naar Elba te maken, wat gemakkelijk kan op een dag. Dat is het enige hoopgevende aan het eind van de roman: als de meiden de werkelijkheid van Elba ondergaan hebben, zal blijken dat het eiland helemaal niet de hemel is, maar een andere werkelijkheid, waar het ook ploeteren en werken is om er het leven mogelijk te maken. Misschien lukt het de meisjes zo om een realistischer beeld van zichzelf en de wereld te krijgen.
[Silvia Avallone, Staal (Italiaanse titel: ‘Acciaio’, De Bezige Bij, 2010, 19,90]

Bidden loont in Tibet

Herders in Tibet die vaak naar de tempel gaan om te bidden, verdienen meer dan boeddhistische herders die minder tijd in hun religie steken. Ontwikkelingseconoom Qin Tu van de Wageningen Universiteit noemt dit resultaat van zijn onderzoek woensdag zelf ook opmerkelijk, want hij had verwacht dat herders die veel bidden juist armer zijn, omdat ze minder tijd hebben om te werken.

Boeddhisten geloven in een volgend leven na de dood. Hoe meer iemand in een volgend leven gelooft, hoe hoger zijn arbeidsethos en hoe soberder zijn dagelijks leven in het heden, aldus Tu, die een groot aantal Tibetaanse dorpen bezocht om herders te bevragen over hun religie en hun inkomen. (ANP)
Parool, 9 maart 2011

Justin Bieber, Pray

Tussen de vele songteksten die de leerlingen leveren bij het maken van een eigen album komt op gezette tijden het lied van Justin Bieber, Pray tevoorschijn. Het kan komen door diens huidige beroemdheid, de zoveelste pophype, maar bij de commentaren kom ik ook teksten tegen als:

“Toen ik dit liedje voor het eerst hoorde, vond ik het al meteen erg mooi. Nu luister ik dit heel vaak en het is één van mijn lievelingsliedjes geworden. Ik had het maar een keer gehoord, en het bleef meteen in mijn hoofd hangen.
Dit liedje gaat over een actueel onderwerp: hoe slecht mensen het in sommige landen hebben. Justin Bieber bidt voor deze mensen en hoopt dat het ooit beter met ze zal gaan.
Ik vind het knap dat hij hier een liedje over heeft geschreven. Het is natuurlijk een lastig onderwerp en het is moeilijk om er echt iets speciaals van te maken. Maar dat is gelukt.”

“Dit liedje gaat over de erge dingen op de wereld; kinderen die verhongeren, soldaten die overlijden. Het gaat over bidden en veranderingen maken. Ik vind dit een heel mooi nummer omdat het toch iets is wat gaande is in de wereld en als dan een 16-jarige jongen hier een mooi lied over maakt is dat heel goed. Hij laat het ook niet alleen bij het liedje maar doneert veel aan goede doelen en werkt mee een projecten voor goede doelen. Zo laat hij zien dat hij het niet alleen erg vindt, maar er ook echt iets mee doet. Veel van zijn fans waren geïnspireerd en hebben zich daardoor meer ingezet voor goede doelen, liefdadigheidsorganisaties etc. Een groot bedrag van de opbrengsten van het album ‘my worlds acoustic’ doneert hij, ik heb dit album ook gekocht. Want ik vind Justin Bieber een goede zanger met veel talent.”

“I lose my appetite, knowing kids starve tonight. ?And when I sit up, cause my dinner is still on my plate’. Iedereen weet dat na regen, altijd zonneschijn komt. Het liedje gaat dus over een verandering wilen aanbrengen in de wereld. En misschien heeft het ook nog wel iets religieus, door het bidden etc. Zelf bid ik niet zoveel, alleen als ik ergens mee zit of hoopt dat iets nog goedkomt etc.”

Ohh Ohh Ohh .. and I pray
I just cant sleep tonight.
Knowing that things aint right.
Its in the papers, its on the tv, its everywhere that I go.?
Children are crying.?
Soldiers are dying?
Some people don’t have a home?

But I know there’s sunshine behind that rain
I know there’s good times behind that pain, hey
Can you tell me how I can make a change
I close my eyes and I can see a better day
I close my eyes and pray
I close my eyes and I can see a better day
I close my eyes and pray

I lose my appetite, knowing kids starve tonight.
And when I sit up, cause my dinner is still on my plate.
Ooo I got a vision, to make a difference.
And its starting today.
Cause I know there’s sunshine behind that rain
I know there’s good times behind that pain, hey
Haven`t tell me how I can make a change
I close my eyes and I can see a better day
I close my eyes and pray
I close my eyes and I can see a better day
I close my eyes and pray?For the broken-hearted
I pray for the life not started
I pray for all the ones not breathing.?
I pray for all the souls in need.
I pray. Can you give em one today.
I just cant sleep tonight
Can someone tell how to make a change?
I close my eyes and I can see a better day
I close my eyes and pray
I close my eyes and I can see a better day
I close my eyes and I pray
I pray ..??I close my eyes and pray ..

Waarom bidden ertoe doet?

Onderstaande tekst is een ruwe vertaling van een bijdrage op de webstek http://www.becomingminimalist.com van de hand van Joshua Becker.

“Gebed verandert God niet, maar het verandert de bidder.” Soren Kierkegaard

De meeste mensen gaan door het leven zonder een duidelijk beeld van hun ware waarden. Integendeel, hun verlangens worden gevormd door de cultuur en de advertenties met hun dagelijkse bombardement vanuit televisie, radio, tijdschriften en beroemdheden. Als gevolg daarvan vinden ze geen vastheid in hun leven. Geen eenheid. Hun verlangens veranderen even snel als de cultuur en ze worden snel van hun stuk gebracht door de nieuwste mode, de recentste technologie of de laatste vermageringshype.

Daartegenover leidt een stevige overtuiging ten aanzien van je hartswaarden tot een eenduidig leven. Het wordt niet heen en weer geslingerd door de cultuur. Het wordt gebouwd op de zaken die je het meest ter harte gaan. En geen nieuwe advertentiecampagne kan dat tenietdoen.

Het eenvoudige, eenduidige leven wordt daar gevonden – in de waarden die jou het meest ter harte gaan. En daarom doet bidden ertoe.
Gebed vertraagt je geest, kalmeert onze geest en focust ons hart. Het verwijdert onze geest van de consumptiecultuur die ons omgeeft en focust ons op iets groters en belangrijkers. Het roept ons op om onze verlangens te identificeren en onze waarden te articuleren.

Het biedt ons de voordelen van eenzaamheid met een toegevoegde dimensie: het vragen.
In het gebed vragen we om de meest belangrijke zaken – de waardevolste. In het gebed snelt onze geest naar onze hartswaarden. Bezie het feit dat we zelden in het gebed om grotere auto’s, grotere huizen of een uitgebreidere garderobe vragen. Nee, we denken aan onze gezinnen, vrienden, gezondheid, onze inhouden en onze grootste ambities.
En dat is waarom bidden ertoe doet, zelfs als God dat niet doet.

Ik geloof in een God, die enthousiast met me is, me helpt, en mijn gebeden beantwoordt. Voor mij is gebed een win-winvoorstel. Het focust mijn hart en aandacht op wat het meest belangrijk is. Het dwingt mijn ogen te focussen op het onzichtbare meer dan het zichtbare. Het herinnert je eraan dat ware vreugde gevonden wordt in relaties. Het dwingt je ‘te vragen’ en stelt je focus af op de belangrijkste zaken in het leven.

Maar zelfs voor wie niet in God gelooft is gebed een winsituatie. Het focust nog steeds mijn hart en aandacht op wat het meest belangrijk is. Het dwingt nog steeds mijn ogen te focussen op het onzichtbare meer dan het zichtbare. Het herinnert je nog eens eraan dat ware vreugde gevonden wordt in relaties. Het dwingt je nog steeds ‘te vragen’ en stelt je focus af op de belangrijkste zaken in het leven.

Dus zoek een rustig moment. Zoek een rustige plaats. En zoek een rustig hart. Onderzoek het voor je grootste verlangens. En misschien voor de eerste keer, vraag! Omdat het ertoe doet, ook als God dat niet doet.”

Bar Mitswa van 91-jarige

Een 91-jarige Nederlandse jood die tijdens de Tweede Wereldoorlog tegen de nazi’s streed, is in november – een kleine tachtig jaar na dato – alsnog bar mitswa geworden. Normaal gesproken wordt de religieuze ceremonie op de dertiende verjaardag uitgevoerd. Hans de Leeuw zei dat hij trilde tijdens de plechtigheid bij de Klaagmuur in Jeruzalem, waarbij hij gebedsriemen op zijn hoofd en arm droeg en hij de traditionele gebedssjaal kreeg omgeslagen. De Leeuw noemde de ceremonie een ‘geweldige’ gebeurtenis en zei dat hij het niet eerder had gedaan vanwege zijn seculiere opvoeding en de oorlog. “Tot nu toe ontbrak er iets in mijn leven.” Eerder dit jaar kwam De Leeuw in contact met een gepensioneerde Israëlische ambassadeur op een bijeenkomt voor oorlogsveteranen, waarbij hij zijn wens uitsprak bar mitswa te worden. Dat heeft de diplomaat voor hem geregeld.
www.waarmaarraar.nl

De knuffelurn

De Urnwinkel in Nederland brengt een nieuw soort urn op de markt, de knuffelurn, die het verlies van een nabestaande op een bijzondere manier probeert te verzachten. De urn, een zachte beer waarin bijvoorbeeld een gedicht, sieraad en een beetje as van een overledene kan worden opgeborgen, kan namelijk echt geknuffeld worden.

“Mensen die heel veel verdriet hebben na een overlijden, willen om zich te troosten vaak graag iets vastpakken wat van de ander is geweest. Met deze knuffelurn kan dat,” zegt Sander van den Berg van de internetwinkel in urnen.

De urn is niet alleen geschikt voor volwassenen, maar zeker ook voor kinderen. “Zij gaan vaak anders met het verlies om dan ouderen. Een knuffel is voor hen altijd al een troostmiddel, maar als ze weten hun dierbare dan ook nog eens dicht bij is, is dat vaak een fijne gedachte.” Een groot voordeel is dat de knuffel overal mee naar toe kan worden genomen, iets wat je met een gewone urn niet doet.
De Standaard 25-2-2010

Tien bizarre overgangsrituelen

Een veel voorkomend ritueel zijn de befaamde rites de passage, vooral gebruikt om jongeren de overgang van kind naar volwassene te laten maken. Wij kennen het doen van belijdenis in de protestante kerken, de bar mitsvah in het jodendom en het vormsel in de katholieke kerk. In een aantal levensbeschouwelijke dagboeken hebben we de opkomst gezien van de Sweet Sixteen Parties, om als jongere het gevoel geen kind meer te zijn uit te drukken. Je mag een dancing binnen, alcohol drinken, brommer of scooter rijden: daar gaat blijkbaar een geheel andere wereld open dan die van een tienerdisco, cola en op je fiets of met je ouders naar de stad.

Dat in andere culturen men anders en minder flauw omgaat met jongeren, blijkt uit de lijst van tien bizarre overgangsrituelen die men voor ons verzameld heeft. Op mijn favoriete webstek www.listverse.com heeft men een aantal riten uit diverse culturen beschreven, die veel van onze leerlingen de haren te berge zullen doen rijzen.

Als je de moeite neemt om de teksten te lezen en eventueel te vertalen, kunnen ze ook als spiegel dienen voor onze leerlingen met vragen als:
– Welke waarden worden in deze rituelen sterk benadrukt?
– Wat wordt met name van de jongere gevraagd?
– Met welke waarden heb jij zelf moeite en waarom?
– Welke waarden zou je in onze maatschappij best sterker benadrukt willen zien? Op welke manier?
– Kunnen wij/ kun jij iets leren van de rituelen die deze culturen voor jongeren organiseren?

Oorlogsmonumenten

Regelmatig terugkerend thema in ons vak is het verschijnsel ‘riten en symbolen’. In dat verband kunnen we onze aandacht richten op zoiets de viering van 4 en 5 mei, het ritueel van de dodenherdenking en de bevrijdingsdag. Wat symbolen betreft kunnen we denken aan de monumenten die ter gelegenheid van allerlei ervaringen in de tweede wereldoorlog in diverse plaatsen zijn opgericht.

Wie leerlingen aan het werk wil zetten met de oorlogsmonumenten, kan terecht bij http://www.4en5mei.nl/oorlogsmonumenten . Zeker nu het steeds moeilijker wordt om met zijn allen de vierde en vijfde mei te gedenken, aangezien de helft van Nederland dan zijn biezen heeft gepakt om op vakantie te gaan. Zeker in zo’n situatie is het geen gek idee om als onderwijs extra aandacht aan die oorlogsmonumenten te schenken en de leerlingen er het verhaal bij te laten bedenken. Als ze de herinnering niet via thuis oppikken, moet het maar via de school. Die herinnering lijkt me te belangrijk om zomaar te doen vergeten door het simpele feit van een jaarlijkse meivakantie.

Op de homepage is ook educatief materiaal te vinden, verband houdend met de tweede wereldoorlog en de vierde en vijfde mei.

Ritueel voor een huisdier

‘Welkom bij de rituelenmaker’ zo opent de webstek http://www.rituelenraadsel.nl/. Deze site hoort bij het lespakket Rituelenraadsel, een uitgave van uitvaartorganisatie Yarden. In dit lespakket staan rituelen rond de dood centraal en is bedoeld voor leerlingen van groep 7 van de basisschool. Het lespakket is kosteloos te bestellen via verenigingszaken@yarden.nl.

Het lespakket heb ik niet gezien of gelezen. De webstek laat de leerling een ritueel voor een huisdier maken. “Je kiest in deze rituelenmaker een huisdier dat bij jou past. Je besteedt veel tijd aan de verzorging van je dier en beleeft samen veel plezier. Maar net als in het echte leven gaat je huisdier na een lang en gelukkig leven uiteindelijk dood. Vervolgens bepaal jij hoe je afscheid neemt. Je wordt stap voor stap door een aantal vragen geleid. Bij elke vraag wordt uitleg gegeven.”

“Het duurt tien tot vijftien minuten om alles in te vullen. Als je klaar bent kun je jouw ritueel printen en meenemen naar school om in de klas te bespreken. Ook kun je het inleveren op de site.”

Daarna vraagt de site om een aantal gegevens, zoals leeftijd, naam, groep etc., nodig om op te kunnen slaan en af te drukken. Ik heb maar geen leugens ingevuld, dus de leerling moet het verder zelf doen.

Mij lijkt het ontwerpen van een ritueel voor een huisdier ook nog een bruikbare opdracht voor een brugklasser of misschien wel een tweedeklasser. Daar waar in het lesmateriaal aandacht wordt besteed aan zaken als ritueel, symbolische handeling en dergelijke, zou deze opdracht meegegeven kunnen worden als huiswerk om de volgende les inderdaad samen te kijken wat iedereen geschikte elementen in een ritueel vindt. Het zal een stuk gemakkelijker gaan om iets te bedenken over het afscheid van een huisdier dan over het afscheid van een mens.
Wel zou na het gesprek over het huisdierenafscheidsritueel de vraag gesteld kunnen worden of ze denken dat mensen een ander afscheid nodig hebben dan huisdieren en wat ze dan zelf belangrijk vinden. Na het gesprek en de uitwisseling van ideeën over het huisdier staan de leerlingen waarschijnlijk meer open voor een gesprek over afscheid van een medemens.

Twee reacties op Halloween

Het Algemeen Dagblad kwam op 31 oktober 2009 met twee aardige berichten over Halloween:

“Een groeiend aantal Amerikanen vindt de griezelige uitdossingen en buitenissige voorstellingen die het Brits-Amerikaanse feest Halloween met zich meebrengen wat te duivels worden.
In sommige plaatsen wordt het feest vervangen door ,,herfstfestijnen” onder invloed van vooral conservatieve protestantse christenen.
Die pogen het feestje van occulte en bloedige verschijnsels ontdoen. Ze willen de aanwezigheid van heksen, spoken, verminkte griezels, monsters en doden bij de talrijke optochten en samenkomsten op de avond van de laatste dag van oktober tot een minimum beperken. Eén van hen is de invloedrijke leider van de organisatie Focus On the Family, Richard Dobson. Hij meent dat “er duidelijk geen plaats is in de christelijke gemeenschap voor de donkere zijden van Halloween”. Hij beval in zijn radioprogramma ouders aan hun kinderen “grappige figuren te laten uitbeelden, zoals Mickey Mouse”.

Halloween is vooral op de Britse eilanden en in Noord-Amerika een feest. De naam is een verbastering van het Engels voor Allerheiligenavond, de avond voor Allerheiligen. De rooms-katholieken gedenken de heiligen op 1 november en de naasten die hen zijn ontvallen zijn op Allerzielen, 2 november. In katholiek Mexico is Allerzielen overigens gecombineerd met een soort oud indiaans Halloween. Op de Dag van de Doden strijken hordes nabestaanden nogal feestelijk op begraafplaaten neer, waar zielen van overledenen de eerste twee dagen van november zouden neerdalen. Deze dodenverering gaat gepaard met tal van offers en versieringen met vaak het doodshoofd als thema. (ANP)”

Halloween wint terrein in Nederland
Het is zaterdag Halloween. Tijdens het van oorsprong Keltische feest werden vroeger de overledenen van het afgelopen jaar herdacht, en in Amerika en Groot-Brittannië gaan kinderen met pompoenen en lichtjes langs de deuren.
In Nederland wint het feest ook steeds meer terrein. Veel steden hebben zaterdagavond speciale Halloweenfeesten, waarop mensen verkleed moeten komen in griezelige kostuums. Veel kostuumwinkels deden de afgelopen week ook goede zaken.

Ook veel attractieparken spelen dit weekend in op het Halloweenthema en in de bioscopen draaien deze week opvallend veel horrorfilms. In bioscoop Tuschinski in Amsterdam vindt zaterdagnacht een speciale marathon plaats waarin achter elkaar vier horrorfilms worden vertoond. (ANP)

Biecht en verschillen tussen man en vrouw

Mannen zondigen anders dan vrouwen. Dat leidt een 95-jarige Italiaanse biechtvader af uit een onderzoek van de biechtpraktijk.
De jezuiet Roberto Busa legde de zonden die mannen en vrouwen opbiechtten, naast het lijstje van de traditionele ‘zeven hoofdzonden’.Volgens hem hebben vrouwen vooral te strijden met – in die volgorde – hoogmoed, jaloezie en woede. Mannen biechtten vooral zonden van wellust, gevolgd door vraatzucht en luiheid.De ene hoofdzonde die in deze dubbele topdrie ongenoemd blijft, is hebzucht.

Het Vaticaanse dagblad Osservatore Romano berichtte over het onderzoek. Pauselijk theoloog Wojciech Gertych onderschrijft de bevindingen van het onderzoek van Busa.

In Nederland zijn er overigens niet veel rooms-katholieken meer die biechten – volgens onderzoek uit 1999 nog maar negen procent. “In de meeste Nederlandse kerken worden biechtstoelen gebruikt om stoelen of bezems, zwabbers en emmers op te bergen”, schreef theoloog Eric Luijten in zijn proefschrift (2003) over de theologie van de biecht.

,,Een hele generatie denkt dat de biecht in de jaren zestig is afgeschaft”, zegt theoloog Frank Bosman van het Instituut voor Religieuze Communicatie Luce. ,,Dat is niet zo; het is een sacrament en die worden niet afgeschaft. Maar het idee van een donkere kerk waar je door zo’n luikje aan een vreemde man gaat vertellen uit welke koektrommeltjes je gesnoept hebt, trekt mensen niet aan.”

Een re-elere vorm lijkt hem ,,gewoon een goed gesprek – en dat kan overal – met een priester die je vertrouwt, over waar je staat in je leven”. Dat kan uitlopen op een gebed om vergeving, die de priester dan ook namens Christus uitspreekt.

Een Schotse anglicaanse bisschop voorzag het biechtonderzoek gisteren van kanttekeningen in het dagblad The Scotsman. Hoogmoed als voornaamste vrouwelijke zonde, dat kan niet kloppen, volgens Richard Holloway. De ijdelheid van een vrouw is bedoeld om aan te trekken, aldus de bisschop; dat is heel wat anders dan hoogmoed, alleen aan jezelf denken ten koste van anderen. ,,Hoogmoed is wat je ziet bij die avontuurlijke bankiers die het land in zijn huidige financiele ellende hebben gebracht.”

Volgens een laatmiddeleeuwse regel moesten rooms-katholieken minstens eenmaal per jaar ter communie en daaraan voorafgaand biechten.
Bron: 19 februari 2009 Nederlands Dagblad
LIA 133 15-6-2009

Andere egames

Gestimuleerd door het succes van de hedonismetest heb ik voor andere klassen die met TDG-materiaal werken ook enkele eGames uitgewerkt.

In de brugklas denken we na over de vragen die het vak levensbeschouwing met name aan de orde stelt, de levensvragen. Voor veel leerlingen soms een hele klus. Behalve de oefening in het boek hebben we ook een eGame met 40 vragen, die telkens in een test van 20 vragen aan de orde komen. Zo komen de leerlingen niet altijd dezelfde vragen tegen als ze de test bijvoorbeeld twee keer willen maken. Voor de leerlingen die met TDG1-onderbouw werken is de link te vinden op http://www.uitgeverijwvdoever.nl/games/levensvragen.html

Verderop in TDG1-onderbouw vinden we een overzicht voor de leerlingen van de manieren waarop levensbeschouwingen onderverdeeld kunnen worden: georganiseerd – niet georganiseerd en godsdienstig-niet godsdienstig en de combinaties daarvan. De leerlingen kunnen hun kennis van zaken testen via http://www.uitgeverijwvdoever.nl/games/soorten_levensbeschouwingen.html

Binnen het geheel van de inhoudsdimensies, dat ook in TDG1-onderbouw aan de orde komt hebben we natuurlijk ook de rituele dimensie. Het is voor leerlingen soms best moeilijk om teken, symbool, symbolische handeling, gewoonte en rite uit elkaar te houden. Om dat te oefenen en later na te bespreken kunnen ze surfen naar http://www.uitgeverijwvdoever.nl/games/rituele_dimensie.html

In de derde klas hebben we een aantal hoofdstukken over ethiek in TDG3-onderbouw. Daarin komt allereerst naar voren dat het globale onderscheid tussen levensvragen en zakelijke vragen verder verfijnd wordt naar levensbeschouwelijke, ethische en zakelijke vragen. Om dat te oefenen gaan de leerlingen naar http://www.uitgeverijwvdoever.nl/games/soorten_vragen.html.

Een ander belangrijk aspect van de ethische analyse zijn de waarden. Leerlingen moeten begrijpen dat voor mensen in verschillende situaties andere waarden gelden. Een test om dat na te gaan vinden de leerlingen op http://www.uitgeverijwvdoever.nl/games/waarden.html.

We werken in onze lessen over ethiek in de derde klas met het ethische model van Situatie-analyse + Waardebepaling –>Normen aangeven. Groot probleem voor leerlingen is de situatie-analyse, waarin alleen maar zakelijke vragen en niets anders gesteld mogen worden. We testen de leerlingen op hun vaardigheid om te weten welke vragen ze wel en niet in die situatie-analyse mogen stellen via http://www.uitgeverijwvdoever.nl/games/situatie-vragen.html