Lesmateriaal ‘Scheppingsverhalen’

De afgelopen maanden ben ik met de sectie levensbeschouwing van het Newmancollege aan de slag geweest om nieuwe inhouden voor Te Denken Geven Onderbouw, jaar twee, te produceren. Ik was verantwoordelijk voor een lessenserie over scheppingsverhalen.  Het is een uitgebreid stuk geworden, waaraan de volgende uitgangspunten ten grondslag liggen.

  1. Leerlingen worstelen tot het eind van hun levensbeschouwelijk programma op school met het verschijnsel tweede taal. Leerlingen leren te accepteren dat er twee taalspelen zijn, die je niet met elkaar moet verwarren, blijft een van de topuitdagingen van het vak levensbeschouwing. Het blijft ook een van de grote struikelblokken voor veel leerlingen om de knop om te kunnen zetten.
  2. Het verschil tussen eerste en tweede taal wordt met name ontkend in de nu al twee eeuwen durend debat over ‘schepping of evolutie’, waarbij de aanhangers van beide opvattingen zich snel verliezen in het niet in acht nemen van de twee taalspelen waar   schepping en evolutie op gebaseerd zijn.
  3. Als in onze samenleving de wetenschap het aureool van alles-kunnen-verklaren omgeeft, wordt het des te dwingender voor de levensbeschouwer daar kritisch mee om te gaan en de wetenschap naar haar iets bescheidener plaats terug te wijzen. Met name door te wijzen op die zaken waar de wetenschap niets over te vertellen heeft, maar ook door er op te wijzen dat wetenschap steeds een zeer voorlopige zaak is en dat er met de wetenschap, zoals met alle menselijke scheppingen, rare en gevaarlijke dingen gedaan werden en worden.
  4. We willen ook sterk benadrukken dat verhalen – dus ook scheppingsverhalen – geen vrijblijvende verhalen zijn. Taal is niet neutraal, maar verraadt een heleboel over de opvattingen van de mensen die haar hanteren. In deze lessenserie komt dat vooral naar voren in de manier waarop in de verhalen naar de vrouw wordt gekeken, naar de manier waarop de vrouw verantwoordelijk wordt gehouden voor de verdrijving uit het paradijs: Eva als de verleidster, die Adam inpakte met het aanbod van de verboden vrucht.
  5. Ook deze lessenserie gaat uit van het eerder gehanteerde model van de vijf stappen:
  1. Level 1 – waar gaan deze lessen over?
  2. Level 2 – Wat weet en wat vind ik ervan?
  3. Level 3 – Verdiepende informatie
  4. Level 4 – Heb ik het begrepen?
  5. Level 5 – Wat betekent het voor mij?

6. Inhoudelijk komt het op de volgende indeling uit:

1. Het heelal en de vragen die zich daaromheen voordoen

  1. Wat weet je van bijbel en wetenschap over het begin van alles?
  2. Verdieping

3.1. Het verhaal van de wetenschap

  1. De oerknaltheorie
  2. De evolutietheorie

3.2. De meest bekende scheppingsverhalen

  1. In zes dagen…
  2. Mis ik iemand?
  3. Het tweede verhaal is nog niet af

3.3. Andere culturen hebben andere scheppingsverhalen

  1. Babylon
  2. Over heel de wereld: China

3.4. Verhalen zijn niet ongevaarlijk

  1. Het apenproces
  2. Onderwerp de aarde
  3. Sociaal darwinisme
  4. Eva, de eeuwige verleidster
  1. Enkele opdrachten om de informatie uit level 3 te testen
  2. Schrijf een eigen scheppingsverhaal

Wie de tekst van dit hoofdstuk in zijn geheel wil lezen, kan een alleenlezen-versie ervan downloaden via de volgende link: http://www.zininschool.info/download/scheppingsverhalen.pdf