Lonneke kan niet loslaten

In lessen rondom dood en omgaan met dood gebruiken docenten soms ook afleveringen van BNNs “Over mijn lijk’ om te laten zien hoe mensen met hun eigen sterfelijkheid en het vooruitzicht niet langer te leven te hebben omgaan. In de Spits van 27 september wordt het verhaal van een van de jonge vrouwen verteld. Het kan in plaats van een aflevering of naast een aflevering gebruikt worden

Nog enkele maanden te leven
Lonneke te Kamp kreeg vorig jaar al van haar artsen te horen dat ze nog maar enkele maanden te leven heeft, maar ze is er nog steeds. De 28-jarige perst elk moment uit de dag om haar to-do-lijst af te werken. Zoals het veiligstellen van haar urnenbedrijfje.
‘Ik besloot dat ik alles kon’ heet de Loesje-verzamelbundel die dienst doet als leesvoer op haar toilet. Een toepasselijke titel voor Lonneke te Kamp, bekend van BNN’s Over Mijn Lijk, die sinds 2003 met ‘vecht – en levenslust’ borstkanker en uitzaaiingen in lever, botten en longen de baas probeert te blijven. Vastbesloten om eruit te halen wat erin zit, perst ze elke moment uit de dag. Om lol te maken met haar vriend, familie en om de toekomst van haar bedrijf Return veilig te stellen.
Ze heeft niet al te lang meer. In november 2010 vertelde haar oncoloog dat ze erop moest rekenen dat dit haar laatste kerst werd. „Ik heb altijd tegen mijn artsen gezegd: ik wil niet weten hoe lang ik nog heb, tot we moeten gaan denken in termen van maanden. Toen dat moment aanbrak, begon het wel te tieren in m’n kop.”
Ze verloor op haar twaalfde haar vader aan een hersentumor. Zelf was ze twintig jaar toen bij haar borstkanker werd vastgesteld. Ondanks een borstamputatie en chemotherapie kwam de ziekte terug; eerst in 2005 en vervolgens in 2008. „Ik leef al een poos in reservetijd”, weet ze. „Maar tegelijk heb ik lang gedacht: die dokter heeft toch ook geen glazen bol? Hij zegt ‘maximaal een jaar’, dan maak ik er minimaal een jaar van.”
Maar toch: vrienden zijn de laatste tijd tijdens bezoekjes driftig in de weer met hun fotocamera. Ze willen vaker afspreken. En opeens duiken mensen die ze al jaren uit het oog was verloren weer op. Lonneke zelf wil niet bij alles denken: dit was misschien de laatste keer. Maar haar lijf vertelt haar ondubbelzinnig dat het hard achteruit gaat: het effect van de chemo neemt af, de pijn juist toe. „Heel eerlijk gezegd begin ik hem nu wel te schijten.”

Lijfsbehoud

Vandaar dat ze vaart zet achter het lijfsbehoud van haar onderneming in door Gambiaanse houtsnijders vervaardigde urnen, een idee dat ze opdeed tijdens een bezoek aan dit deel van  Afrika.  Ongeveer vijftig urnen per jaar verkoopt ze, gemaakt door een handvol mannen die hiervan hun gezinnen kunnen onderhouden. „Ik wil niet dat Return overlijdt wanneer ik overlijd.” Dus is ze nu druk in de weer om het bedrijf straks over te kunnen laten gaan in een stichting, zodat Return blijft bestaan en alle verdiensten uit de verkoop van urnen terug zullen vloeien naar de stichting. En natuurlijk hoopt ze nog één keer fatsoenlijk afscheid te kunnen nemen van ‘haar jongens’ in Gambia.
„Echt gelukkig zal ik niet meer worden”, beseft ze. „Maar ik kan nog wel zoveel mogelijk geluksmomentjes verzamelen. Een etentje met al mijn vriendinnen op mijn verjaardag eind oktober, bijvoorbeeld. En gisteren was ik even hartstikke blij toen een vriendin vertelde dat ze zwanger is. Al spreken we dan beiden de gedachte niet uit dat ik het kindje waarschijnlijk nooit zal zien. Ook mooi was toen ik pas een vader en dochter heb geholpen bij het uitkiezen van een urn voor de moeder van het gezin. Kijk, ik zit niet in de wasmachines, hè. Ik vind het geweldig dat ik, een boerentrien uit de Achterhoek, mensen op één onderdeeltje in hun rouwproces kan bijstaan.”
Al heeft ze ‘een kop als een trekhaak’ door alle medicijnen, Lonneke kan nog niet loslaten. „Het gebeurt dat ik om twee uur ‘s middags een chemo heb, onderweg naar huis moet stoppen om te braken en dan toch om half vier met een afspraak in de showroom sta.”
Ze besluit: „De ziekte heeft veel van me afgepakt, maar me ook veel gegeven. Ik heb er niet om gevraagd. Ik had ook liever aan Lotto Weekend Miljonairs meegedaan dan aan Over Mijn Lijk. Maar ik heb, hopelijk, wel kunnen laten zien dat kanker niet alleen maar kaal, kotsen en doodgaan betekent.”

B. Breure 27-09- 2011 Spits